De crisis van onze democratie en hoe deze op te lossen

43

Politici hebben het democratisch systeem tot een ideaal gemaakt voor staatsbestuur. De recente ontwikkelingen in het Midden Oosten tonen ons hoe onhaalbaar dit ideaal is. Dan komt vanzelf de vraag wat we ermee willen bereiken. Wat is de zin van democratie?

Het democratisch denken is in de westerse wereld zo vanzelfsprekend geworden dat men dat als ideaal ziet voor de hele wereld en voor alle culturen. De realiteit van het democratisch denken in de wereld en ook in Nederland stemt echter niet direct tot vertrouwen in onze huidige vorm van democratie. In de Noord Afrikaanse landen zien we een kettingreactie van politieke onrust door weerstand tegen autoritaire gezagsvormen, die door de westerse democratie in stand is gehouden. De chaos in de wereld neemt toe en er is nog geen leiderschap in staat gebleken hierin orde op zaken te stellen.

Plato wijst er al eeuwen geleden op dat democratie, leiderschap onmogelijk maakt en dat democratie uiteindelijk uitloopt op dictatuur (zie zijn Politeia). In deze lijn doordenkend kunnen we als één van de belangrijkste oorzaken van de chaos in de wereld betitelen: democratie.

Toen de koloniale gebieden nog niet geschoold waren hadden we te maken met volgzame mensen die leerden luisteren naar his masters voice. Door onderwijs en democratisch denken vanuit de vrijheid ging deze volgzaamheid verloren. Steeds meer mensen en volkeren werden bewust van hun recht op vrijheid. Er ontstonden wereldwijd vrijheidsbewegingen en revoluties. Ook op nationaal niveau bleek in Nederland door de vrijheid van mening de democratie onhaalbaar. Democratie benadrukt vaak te eenzijdig het recht op vrijheid van doen en laten, en spreekt weinig over de daarbij horende plicht van verantwoordelijkheid voor de ander en het andere.

De chaos in de wereld is vooral het gevolg van de eenzijdige bewustwording van eigen vrijheid, waardoor men nooit weet wat de ander doet. Ondanks de beste organisatievorm, met het hoogst ontwikkelde rechtssysteem en de duidelijkste afspraken kunnen er altijd mensen zijn die zich er niet aan houden. De belangrijkste beslissingen en de beste veiligheidssystemen kunnen daarom falen.

Naast vrijheid met verantwoordelijkheid komt vakkundigheid in een democratisch beleid steeds minder tot zijn recht omdat ook minder deskundigen evenveel recht van spreken hebben en ook nemen. In de democratie heeft de politiek altijd het laatste woord, ongeacht of die juist is of onjuist. In Nederland zien we hoe bij herhaling politieke blunders worden gemaakt bij politieke beslissingen bij grote infrastructuurprojecten, zoals we zien bij het beleid van de spoorwegen, de aanleg van de Hoge Snelheids Lijn, de metro Noord Zuidlijn in Amsterdam en vele andere gevallen.

Voor een oplossing voor dit dilemma geeft Plato het antwoord: ‘het leiderschap van de filosoof’, die uitgaat van het zijnsniveau van het denken. Op dat spirituele niveau hangt alles met elkaar samen. Op dat niveau is iedereen verantwoordelijk voor allen en is alles mede verantwoordelijk. Een niveau waar de uiteindelijke zingeving van het gevoerde beleid ligt. Een zijnsniveau dat vooraf dient te gaan aan het doeniveau.

Op het doeniveau van het politieke beleid alleen zullen tegenstellingen en conflicten blijven bestaan en controlemiddelen nodig zijn en steeds meer controles van die controlemiddelen. Dit eenzijdig doeniveau leidt tot laagwaardige compromissen met uiteindelijk enkel verliezers. Vanuit de politieke verdeeldheid worden in Nederland onder meer beslissingen genomen over fundamentele zaken zoals onderwijs en zorg. Die zijn gebaseerd op compromissen, die telkens weer veranderen bij een nieuwe politieke samenstelling. De argumenten zijn vooral gebaseerd op economische belangen en partijvoordelen.

In een dergelijk politiek klimaat waar macht en geld centraal staan, komt duurzaamheid en menselijk welzijn niet tot zijn recht. Het beleid zal chaotisch blijven, zolang men zich niet weet te bezinnen op de uiteindelijke zingeving ervan. Zelfs de christelijke partijen die van huis uit spiritueel zijn blijken er niet in geslaagd te zijn de chaos om te buigen. Nodig is een ‘spirituele democratie’ die uiteindelijk gebaseerd is op een collectieve bewustwording van de zingeving als een nationale verantwoordelijkheid voor duurzaamheid als menselijk welzijn, waarin ieder verantwoordelijk is voor allen en voor alles in de natuur.

Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

43 REACTIES

  1. Dag Paul, allen,
    Interessant betoog en mooie inspirerende en tot overdenken stemmende reacties, waarvoor dank. Blijven prikkelen en dat vergt diepgaander en breder (zelf)onderzoek. Niet iedereen is daartoe in staat. Daarom alleen al is het noodzakelijk om de vorm van democratie te blijven onderzoeken. Het verschil tussen massa en volk bepaalt nou net kwaliteit van de democratie.

    Hartegroet,
    Vonny Nuijten

  2. “collectieve bewustwording van de zingeving als een nationale verantwoordelijkheid voor duurzaamheid als menselijk welzijn, waarin ieder verantwoordelijk is voor allen en voor alles in de natuur”.

    Wij mensen worden geboren. Als we geboren worden doen we twee dingen tegelijk. We worden en zijn een onderdeel van het leven en we leveren en zijn een bijdrage aan het leven.
    Het zijn van een onderdeel is te vergelijken met de balans.
    Het zijn van een bijdrage is te vergelijken met de onbalans.
    Dit geldt zowel voor een man als voor een vrouw. Kortom een mens.

    Wetenschappelijk bezien levert een man en een vrouw 23 chromosomen af. Samen wordt dat weer 46.
    Het getal 23 is oneven en samen wordt het weer even. Het verhaal van de balans en de onbalans. Het Yin-Yang verhaal.
    Het leven of de natuur of God maakt geen onderscheid in goed of kwaad maar tussen balans en onbalans.
    De cultuur maakt onderscheid tussen goed en kwaad. Niet God.
    De cultuur is te vergelijken met de religie.
    De religie verteld welke weg bewandeld moet worden om te komen tot. Welke weg de beste is en welke weg de kortste.

    In een wereld die één is bestaat er gewoonweg geen kortste, beste of weet ik veel wat. In een wereld van één is er maar één weg. Naar (T)huis.
    Het leven vergeleken met een cirkel of bol kent geen begin noch einde.
    De weg die we kiezen is gewoon goed.
    Er zijn zoveel onnoemelijk aantal wegen dat het zinloos is om er één uit te pikken en te menen dat dit dan de enige goede weg is.
    Het leven bestaat uit voorbestemd toeval.
    U kunt geen weg kiezen omdat u de weg bent. U bent het leven. U bent de waarheid. U bent het licht. Dus is het niet zo raar dat Jezus dat zei en verkondigde. Het is gewoon waar.
    En het is niet alleen Jezus die de weg is maar iedereen. Met de woorden van:”Wees zoals ik, leef zoals ik en het Koninkrijk zal u geschonken worden” wilde hij alleen maar zeggen zoiets in de trend van “ga op zoek naar jezelf, het Zelf en al (de) het andere zal u geschonken worden”. En niet alleen bij mij.
    Volg het goede voorbeeld. Zoals Jezus vond dat hij goed bezig was.

    De wereld van God wordt weleens omschreven als een wereld van licht.
    Het is lastig waar te nemen; maar u schijnt wel degelijk, al is dat lastig als je je bevindt in een wereld van licht. Maar schijnen doe je! Iedereen.
    Jij bent dus de ander. De ander ben jij.

    Als je dus iemand dood maakt maak je jezelf dus dood. Vandaar wat gij niet wil dat geschiedt doe dat de ander niet.

    Uitsluiten; vele religies kennen het. Het neerzetten van muurtjes. De Joden doen het in het groot en in het klein. De vrouwen moeten gescheiden van de mannen bij de klaagmuur.
    Maar als je een muurtje tussen jou en de ander zet….sluit je dus niet de ander uit maar jezelf. Want de ander ben jezelf en andersom.

    Dus als we beide datzelfde inzicht zouden hebben snappen we dat we samen meer zijn dan één.
    Ga heen en vermenigvuldig impliceert dat we ergens alleen heen moeten gaan en samen terug moeten komen.

    Verenig en verdeel is hetzelfde alleen anders geformuleerd.

    Verenig u met de ander en verdeel hetgeen dat u verenigd heeft. Waarschijnlijk is dat de liefde.
    Het bovenstaande; liefde is het enige dat zich vermenigvuldigd als je het deelt.
    Angst of oorlog niet want daar ga je kapot aan.

    Van oorlog of angst krijg je geen kindjes. Liefde voor angst of oorlog zal zegevieren. Het negatieve wordt groter. Iedereen snapt dat.

    Maar als we het over liefde hebben lijkt het onmogelijk.

  3. Het leiderschap van de filosoof….directe democratie?

    Ooit eens een cursus Gnostiek gedaan. Gnosis gaat over de kennis van het Zelf.
    Als je je Zelf kent, ken je en weet je dus alles.
    Die gnostische leer is verketterd door de kerkvaders in het jaar 325 na Christus. Sommigen menen dat Jezus deze leer verkondigde. Maar deze leer werd geïnterpreteerd als een vorm van anarchisme. Want het geloof in jezelf is een soort van anarchistisch denken.
    Hoe dat anarchistische erbij komt kijken komt omdat de leer van de Gnosis uiteindelijk vertelt dat iedereen God is. Dus nu zouden we 6 miljard Goden hebben.
    Het voordeel van het geloven in het Zelf houdt in dat we geen afgoderij hebben. Behalve die van jezelf. Je verafgood jezelf. Is dat verkeerd?
    In de tijd van Jezus waren de Romeinen aan de macht. De broer van Jezus was burgemeester van de stad Jeruzalem. Er was toen een opstand -na overlijden van Jezus- en die heeft hij verloren. Dat kwam natuurlijk -volgens de Romeinen- door dat anarchistische gedachte goed dat Jezus verspreidde.
    Het christendom was wel een mooi iets om de bevolking eronder te houden. Dus hebben de Romeinen verzocht aan de kerkvaders om de christelijke religie te maken. Kortom we geloven nu met zijn allen zo’n 1700 jaar in een fabeltje. Op zijn minst ontbreekt er één verhaal.

    Als we de Gnosis snappen dan weet je dus dat jijzelf het leven bent, de waarheid, het licht, het alles. Niet die ene op die wolk. Of die ene Jezus Christus.
    God of Christus of dat gevoel van verlicht te zijn zit in jezelf. Het is het zelf van iedereen.
    Het is dus ook waar dat religies relatieven dingen zijn. Het zijn verzonnen woordelijke brouwsels om het leven of die onuitsprekelijke te vangen. Onmogelijk.
    Het geloof daarentegen is absoluut.

    Velen menen dat dit niet kan. Geloof kun je niet pakken dus niet-absoluut. Maar geloof is er altijd. Het is alom aanwezig. Geloof is niet afhankelijk van religie. Geloof is niet afhankelijk van het zijn van een man of vrouw, lesbienne of homo. Zelfs niet bij een moordenaar of hulpverlener. Allemaal geloven zij in zichzelf. Het Zelf.

    Er is dus geen onderscheid. Zo heeft God of de natuur het nooit bedoeld. God of de natuur heeft ook nooit iets bedoeld. Of een bedoeling gehad. Het enige doel is dat het leven geleefd moet worden. En het is zelfs zo dat als het leven niet geleefd wordt het niet uitmaakt voor het leven. Het leven is. De cultuur heeft dat zo geïnterpreteerd.
    De cultuur -lees de mens- heeft als eerste verzonnen dat er angst is. Die angst is geboren toen ineens de vrouwen aan de macht kwamen. In de tijd van Plato vonden de mannen het ook raar dat bijvoorbeeld bij orgasmes de vrouwen niet hun ratio kwijt waren of raakten. Zelfs niet na zeven keer. Bij een man is dat anders. Die weet na één keer de weg al niet meer.

    Maar goed, de natuur liet en laat ons kiezen. De eerste keus die we moeten maken is dat het leven geleefd kan worden vanuit liefde. Dus kies voor niet-angst. Dit is gemakkelijker want de verbeelding van de rest is dus liefde. Is heel groot of klein dat begrip.

    En dan hebben we nog de keus, de stemming.

    Met de stemming begint alles; Het leven is harmonisch dualistisch. De cultuur heeft het dualisme vertaald in tegenstellingen. Maar dat is niet helemaal juist.
    Het ene bestaat uit twee. En de ‘drie-eenheid’ is er wel degelijk. Namelijk dat ene.
    Je moet er alleen voor kiezen. En dan geloven. Want velen zeggen zien is geloven.

    Maar het is juist andersom!

    Geloven is zien. En het is alom aanwezig.

  4. Op de website van het Eigentijds Magazine zijn enkele columns aan gewijd aan de democratie en hoe het verder moet. Zie de navolgende link: http://eigentijdsmagazine.nl/columns/453-cultuur-in-verandering-deel-3

    De vraag is hoe je dat dan doet. Hoe kan je zo dingen zeggen en doen dat je ook mensen aanspreekt die in een ander bewustzijnsniveau verkeren. Vaak fungeert onbewust ‘angst’ als onderliggende drijfveer voor opinies. Alleen iemand die vanuit zijn eigen ‘zijn’ vertrouwen oproept maakt wellicht een kans. Hoewel…… zelfs Obama lijkt het niet te lukken. Misschien is daarom gewoon wel de democratie uitgevonden. Dat mensen vanuit hun verschillende achtergronden, denk- en leefniveau’s op die partij kunnen stemmen die het meest aansluit bij hun denkwereld. De toenemende diversificatie van denken (bestaan uitsluitend links en rechts nog?) zal echter veel vragen van de politieke ‘partijen’. Misschien moeten we meer toe naar een regeringsvorm (en vertegenwoordigingsvorm) waarbij de ‘regeerders’ bereid zijn om open met elkaar en de achterbannen te communiceren. Open te luisteren. Ook naar andere geluiden en argumenten van andersdenkenden. Zelf ben ik er nog niet uit. Geinteresseerden verwijs ik naar mijn weblog ‘spirituelepolitiek.web-log.nl’. Daar staan wel wat suggesties om de democratie weer een paar jaartjes mee te laten gaan. Ja, dus met als uitgangspunt het behoud van de democratie!

    Ik wil degenen die weglopen met de denkbeelden van Plato zoals verwoord in zijn geschrift Politeia vragen eerst goed te kijken naar de feiten die hij aldaar verwoord.

    Plato maakt een onderscheid tussen vijf staatsvormen en rangschikt ze in volgorde van degeneratie. De aristocratie is in zijn opvatting de ideale staat, in de vier andere staatsvormen nemen de gebreken steeds meer toe. De timocratie van de militairen en de oligarchie van de rijken kunnen nog op begrip rekenen. Status en geld kunnen best een zeker genot opleveren, als ze de leiding volgen van het verstand en niet blindelings naar bevrediging streven. Democratie en tirannie daarentegen worden in de Politeia niet toegelaten.

    1.Een aristocratie: wordt bestuurd door de ‘besten’ (áristos=meest bekwaam). Dat zijn degenen die in filosofisch en militair opzicht de beste prestaties geleverd hebben.
    2.Een timocratie: wordt bestuurd door militairen, vergelijkbaar met het toenmalige Spartaanse systeem. In deze staatsvorm gaan de filosofische kwaliteiten wel verloren.
    3.Een oligarchie: wordt bestuurd door rijken. Plato wil niet dat rijkdom de maatschappelijke positie bepaalt.
    4.Een democratie: wordt meestal bestuurd door ‘darren’. Zoals darren een pest zijn voor de bijenkolonie, zijn deze mensen een pest voor de samenleving. Er zijn darren met angel (criminelen) en darren zonder angel (bedelaars). In een democratie is er teveel vrijheid, waardoor zij zal leiden naar tirannie.
    5.Een tirannie: wordt bestuurd door een tiran. Het volk geeft zijn macht over aan één persoon en moet zich dan aan hem onderwerpen. Dit resulteert onvermijdelijk in uitbuiting en slavernij. Tirannie is volgens de Politeia de hoogste vorm van immoraliteit.
    De regering van de Politeia houdt toezicht op culturele aangelegenheden, want de geest van de burgers moet op een juiste manier gevormd worden. Enkel de juiste ideeën worden toegelaten; verkeerde ideeën zijn verboden. Kunstenaars en ambachtslieden zijn verplicht de juiste strekking te volgen. Als iemand in gebreke blijft, wordt hij uit de maatschappij verstoten en naar een ander land gestuurd.
    De gangbare Griekse verhalen en literatuur moeten voor het merendeel verworpen worden.
    Kunst wordt in de Politeia voorgesteld als een groot gevaar voor de ziel. Een kunstenaar richt zich immers niet tot het verstand, maar tot de emoties en de begeerten. Zo moeten acteurs in de huid kruipen van de meest uiteenlopende karakters. De personages laten zich meeslepen door pijn, verdriet, wanhoop, woede, genot, seksuele verlangens en alle kinderlijke hartstochten van de massa. En het is precies deze ‘empathie’ die schadelijk is voor de ziel. Plato heeft nog wel sympathie voor het nabootsen van edele figuren op het toneel, maar niet voor het zich verlagen door een verwerpelijke personage te vertolken. Plato lijkt het een beetje te beschouwen als een soort ‘besmetting’ van de ziel. De Politeia neemt op deze manier stelling tegen het moreel verwerpelijke van de kunst en wil zelfs zo ver gaan dat kunst in de ideale maatschappij verboden wordt.
    bron: Wikipedia

    • Waarde collega,

      Een interessante aanvulling vanuit Plato. Het blijkt dat elke cultuur een eigen democratie heeft ontwikkeld. Ik denk dat het belangrijk is te zien hoe het werkt en of de menselijkheid tot zijn recht komt.

  5. wijze Paul, wat een mooie column en zo waar, iedere keer begint het proces weer in mezelf, ik ben me zo bewust van mijn doen en laten dat ik rustig durf te zeggen dat ik 94 hoop te worden om een klein stukje te mogen begrijpen van mezelf en het Grotere. vind het leven soms zo lastig omdat er zoveel krachten werkzaam zijn en Ik vind het leven te leven een enorme uitdaging en ben dankbaar voor zoveel mooie mensen om me heen, wens je alle goeds.

  6. Hoi Paul en lezers van deze column,

    Ik heb wederom genoten van deze column. Natuurlijk niet met ALLES eens, maar de boodschap van je verhaal “Neem je verantwoordelijkheid op” snap ik en onderschrijf ik.

    Als je dit gedaan hebt, is het naar mijn idee gewenst de situatie van van vandaag te aanvaarden zoals hij is……… als je dat niet doet, kan je ook niet nadenken en luisteren naar jezelf en anderen, om zo……….(indien noodzakelijk) veranderingen aan te brengen.

    Ik denk dat het probleem van vandaag niet alleen zit in “het opnemen van je verantwoordelijkheid”, maar ook te maken heeft met de aanvaarding van alle problematieken van vandaag, om er daarna wel of niet iets mee of aan te doen.

    Veel mensen om mij heen verschuilen zich achter “vroeger” of “morgen” en daarmee te weinig in “vandaag”.

    Is aanvaarding, om er daarna iets mee te gaan doen….. niet de toverformule?

    Hoe denken de lezers van deze reactie, hierover?

    Adri.

    • Jezus sprak: “Een mens kan niet op twee paarden rijden of twee bogen spannen. En een knecht kan geen twee heren dienen; of hij zal de een eren en de andere smaden. Men drinkt nooit oude wijn en verlangt onmiddellijk nieuwe te drinken. Ook giet men geen nieuwe wijn in oude zakken, opdat zij niet barsten. En men giet geen oude wijn in een nieuwe zak, opdat hij hem niet bederve. Men naait geen oude lappen op een nieuw kleed, want er zal een scheur ontstaan”

      Je kunt niet trouw zijn aan jezelf en aan de maatschappij. Je kunt niet een natuurlijk leven leiden en meespelen in een onnatuurlijke cultuur. Elk compromis compromitteert. Je kunt niet rechtvaardig zijn en meedoen aan een onrechtvaardige maatschappij. Je kunt niet de kool en de geit sparen. Het is niet en/en maar of/of. Het is niet grijs maar zwart/wit. Natuur en cultuur gaan nooit samen, maar de een gaat altijd ten koste van de ander. Als de een meer wordt, moet de ander minder worden. 100 % Cultuur is een onbereikbare utopie, 100 % natuur is het paradijs. Zo is het begonnen en zo zal het eindigen. Je kunt niet van de ene dag op de andere veranderen. Je kunt geen nieuw leven naast je oude leven leiden. Je kunt in je nieuwe leven geen oude fouten gebruiken.

  7. Beste Paul,

    Als er 1 van je columns nodig was is het deze wel!

    Bedankt voor de zeer moedige steen door de ruit van onze illusie dat democratie eenzijdig goed zou zijn en dat een dictatuur eenzijdig slecht zou zijn. Die lineaire gedachte ontneemt ons de plicht om kritische vragen te stellen over waar we nu eigenlijk mee bezig zijn. Het is een gevaarlijke fopspeen die ons in slaap houdt. Als we oprecht kijken kunnen we schrikken van de geestelijke armoede die onze democratische processen en onze democratische leiders zo kenmerkt. We associeren autocratisch leiderschap met nare dictaturen en daarmee ontnemen we onszelf de kans op ‘gezond’, op inspirerend en dienend verticaal leiderschap.
    We willen geen sterk verticaal leiderschap, omdat we bang zijn voor machtsmisbruik en omdat we bang zijn dat die leiders kiezen voor hun eigen hachje. Wellicht moeten we ophouden dat te doen en kiezen voor de onzekere weg van vertrouwen richting de samenleving en het leiderschap dat Paul beschrijft: die waarin we als collectief verantwoordelijk zijn voor elkaar, voor de volgers, voor de leiders, door te volgen, door te leiden. Dan worden we collectief intelligent, we kunnen elkaar geestelijk verrijken.
    Dat betekent dat niemand hoeft te wachten op een nieuwe democratie of welke andere verlichte vorm van bestuur dan ook. We kunnen allemaal nu beginnen met leren leven volgens de principes van collectieve verantwoordelijkheid. In onze gezinnen, in onze bedrijven.

    John de Haas

  8. Je bent kennelijk niet tevreden met huidig systeem van democratie. Ik vind dat ook.Maar de ideeen van Plato komen uit een verleden wereldbeeld en kunnen nooit de oplossing zijn voor de toekomst Amen!

    Huidige democratie is de beste oplossing sinds begin 1850. Dat is al weer 150 jaar geleden.
    Er moet dus wat nieuws komen.! Maar wat? Goed om daarover na te denken!
    Een RAAD van Wijzen? misschien net zoals de WWR. In ieder geval zullen we de toekomst moeten betrekken in onze oplossing.
    Wat vind je van de revolutie van de Arabische wereld? Zij lopen 160 jaar achter op “het Westen” Dus dat is de oplossing niet.
    Het wordt tijd voor een meer bedrijfsmatig beleid met doelstellingen.
    De Raad van burgers (parlement) rekent af na 5 jaren uitvoering van beloofde doelen, uiteraard allemaal openbaar.
    Dit is een eerste aanzet an mijn kant, maar misschien zijn er meer voorstanders voor jouw filosofen aanpak.
    Met groeten
    Hans Kalff (19460045)

  9. Beste Paul,
    Zo waar. Ware woorden, helder. Maar, dan volgt er een doen. Of is het doen al aan de gang en worden meer en meer mensen zich bewust van de omgeving waarin ze leven en is het wachten op een golf van energie die dan niet meer te stuiten is? Of het wat is zichzelf opheft, als een storm, wanneer het niet langer voldoet? of is het beide?

    De dictatuur van de middelmaat, van geld en macht vooral. Er lijkt nog zo weinig veranderd. Ook nu krijgen we brood en spelen en raken we verstrikt in en verstrooid door holle woorden en oppervlakkige kruimels.

    Ik krijg meer en meer het gevoel dat de natuurlijke deining, dus ook de spirituele natuur, zich manifesteert zoals dat bedoeld is te zijn. Wellicht als leerschool voor de mensheid om ooit een keer massaal, maar meer denk ik beetje voor beetje, persoon voor persoon wezenlijk inzicht te krijgen.

    Betekent dat dan dat we niets meer hoeven doen? Nee, wat micro gebeurt, zal ook op meso en macro gebied duidelijk worden.

    En dat ons Westers bestel niet overal werkt, heb ik in Soweto en andere plaatsen in Afrika ervaren. Wanneer je uit moet gaan leggen, wat Westerse basiswaarden en ethiek inhouden, is het als een hoop geschenken op drijfijs. Er veranderen alleen wezenlijk zaken als er binnenin wat gebeurt. Het is niet verankerd en verpakt in een hoop beloften zal het vergaan.

    • Waarde collega,

      Hartelijk dank voor je reactie. Uiteindelijk gaat het om een menselijke gemeenschap en dat vereist een voortdurende inspanning. Hoe meer mensen zich hiervan bewust zijn des te sneller groeien we hierin

  10. Beste Paul,
    Mooi artikel en herkenbaar. U spreekt over een democratisch systeem. Vreemd genoeg ervaar ik, met mij velen, een dogmatisch systeem waarbij geen ruimte wordt gegeven om op een verantwoordelijke manier te mogen leven.
    Niemand wordt asociaal geboren, integendeel. Elk kind is op zoek naar liefdevolle aandacht, naar het gevoel bij het leven te horen, gewoon op de manier vanuit de capaciteiten, ongeacht hoe groot of klein deze zijn. Mensen worden asociaal gemaakt. Ze willen macht en geld, dat is wat ze zien. Dat schijnt waarde aan het leven te geven, waardoor vergeten wordt dat iedereen in wezen gewoon medemens is.

    Voor een oplossing voor dit dilemma geeft Plato het antwoord: ‘het leiderschap van de filosoof’, die uitgaat van het zijnsniveau van het denken. Op dat spirituele niveau hangt alles met elkaar samen. Op dat niveau is iedereen verantwoordelijk voor allen en is alles mede verantwoordelijk. Een niveau waar de uiteindelijke zingeving van het gevoerde beleid ligt. Een zijnsniveau dat vooraf dient te gaan aan het doeniveau.

  11. Het logisch denken word verdrukt. Wij hoeven niet meer te nken, dat word voor ons gedaan. We leven niet in een democratie, maar een plutocratie. Het is altijd weer een lust uw colums te lezen.

  12. Spiritualiteit, democratie, maya kalenders etc. etc….Volgens mij gaat het maar om 1 ding en dat is “balans”…daar waar er evenwicht en balans is in democratie en leiderschap, in spiritualiteit en gezond verstand worden verantwoording en zelfverantwoording een vanzelfsprekendheid en in principe hebben we dan helemaal geen leiderschap en democratie nodig…het is er “gewoon” en heeft geen regels en wetten nodig omdat een ieder “weet” wat de regel en de wet is….En als wij de kinderen van vandaag “leren” dat ze mogen leven, ontdekken, zijn vanuit die balans hebben we over 20 jaar weer evenwicht….Of????

  13. Geachte Professor de Blot,
    Mooie column en uit mijn hart gegrepen. Misschien alleen een paar toevoegingen. Waar u schrijft over een spirituele democratie vind ik dat er vooral ook behoefte is aan een authentieke vorm van spiritualiteit, anders wordt het inderdaad weer meer van hetzelfde. Verder ben ik het met u eens dat we onze aandacht meer op de natuur moeten richten om daarmee in evenwicht te gaan leven. In dat opzicht vind ik zelf veel inspiratie in het Taoïsme. Tenslotte niet langer winst als kerndoelstelling van bedrijven en ondernemen, maar menselijk geluk. Dat laatste komt denk ik vanzelf wanneer we gaan mee bewegen met de natuur. Overigens ligt daar voor mij de grootst mogelijk te behalen winst die mogelijk is.

    Vriendelijke groet,

    Herman de Roos

  14. Hallo Paul,
    Dank voor het aanrijken van de kern die steeds zichtbaarder wordt en waar de echte rijkdom ligt.
    Je stuurt deze boodschap door me realiserend dat ik afgelopen vrijdag, 11 februari aanwezig was op een lezing over de Maya kalender. En 11 februari was weer de start van een nieuwe fase. Een fase nog in de onderwereld. Wat je aangeeft zijn de verbindingen waar het om gaat als we na deze fase van een jaar in de bovenwereld komen. de verbinding, het hart, zingeving.
    Dank dat je ook nu weer dit bewust zijn aanreikt en ik me hiervoor kan en mag openstellen en de wereld zich hierin en aan mag ontvouwen.

    Marcel

  15. Beste Paul,

    Wat hou je ons toch goed bij de les en ook altijd weer met originele gedachten.. ‘k Had al een poosje een dubbel gevoel bij het propageren van democratie door ons westen maar jij hebt het weer eens (voor velen hoop ik) kernachtig en helder geformuleerd. Democratie propageren mag maar dan met een zekere bescheidenheid en zelfreflectie en aangevuld met de juiste dimensie, die van de spiritualiteit, die oog en hart heeft voor de noden van iedereen en ook op de lange termijn. Prima en weer bedank Paul.

    Hartelijks,
    Ad de Regt

  16. Over democratie en spiritualiteit.

    Dank je wel, Paul, voor het inzicht wat ons met deze column aanreikt, waarin je schrijft over ons democratisch staatsbestuur en hoe ontoereikend dit is als het niet ‘gespiritualiseerd’ wordt. De rooms katholieke kerk is niet democratisch, maar hiërarchisch georganiseerd. Uit de misbruikzaken wereldwijd, maar ook uit de affaires rond de Vaticaanse Bank waarover onlangs een boek is verschenen van Nuzzi en waarvan een grote samenvatting te lezen is op de blog van Jan Stevens uit België onder de titel’ bank van god, maak ik op dat dit hele machtssysteem en machtsbolwerk van kerk en vaticaan ook aan spiritualisering toe is. Als dat niet gebeurt gaat dit instituut m.i. hoe langer hoe meer lijken op het beest dat geschilderd wordt in Apocalyps 13,11 en dat er uitzag als Het Lam, maar sprak als de Draak. Een schijngestalte dus- schijn van heiligheid.
    Zou je in een volgende column hier ook aandacht aan kunnen geven? Met dan ook wat we onder ‘spiritualisering’ van maatschappij en kerk mogen verstaan.

    p.s. googelen met ‘Bank van god’ – (janstevens.be)

    • Waarde Anne,
      Dank voor je reactie. Inderdaad zijn religies, ook de Kerk, vaak meer dogmatisch institutioneel dan spiritueel, maar dat is meer een theologische invalshoek. In elk geval dank voor je reactie

  17. Beste Paul,

    Een mooie analyse! Herkenbaar. Maar inderdaad, hoe ziet dat er uit, een democratie op zijns nivo… Niet keuzes door compromissen maar vanuit (gezamenlijk) leiderschap?

    Gisteren een workshop paardefluisteren ervaren, paarden zijn vluchtdieren, de hele gemeenschap is ingericht op die kenmerken, een drijven de Merrie, die de kudde leidt, de vlucht richting het tempo en het vlucht moment bepaald, jonge sterke hengsten die de achterhoede bewaken, evt aanvallers van zich af schoppen en de kudde beschermen. Ieder heeft zijn eigen belangrijke rol, gebaseerd op de kenmerken van zichzelf en de behoefte van het geheel.

    Een democratie op zijnsnivo kan, in mijn ogen, als we op zijns nivo in verbinding zijn met onszelf en de ander, ik denk dat we daar nog wel wat stappen te maken hebben, op alle nivo’s in ons land.. En dat proces is ook aan de gang!

    • Waarde Annemarie,

      Dank voor je interessante reactie en vraag hoe we het moeten doen. Volgens mij door de opvoeding van jongs af op school, verantwoordleijkheid voor jezelf en anderen en het andere bewust maken

  18. Hoewel Paul zeker een gevoelige snaar raakt, bekijkt hij de wereld wel heel erg vanuit zijn eigen perspectief. Hoezo Spirituele Democratie ? Het is gewoon meer van hetzelfde op een ander niveau.

    Op het Zijnsniveau gaat het om de bekwaamheid om het leven zijn gang te laten gaan: Ik hoop niks, ik vrees niks, ik ben vrij, maar wel vrij in het besef van verbondenheid zowel innerlijk als in mijn buitenwereld.

    Vertrouwen op onze intuitie wordt de weg naar vrede en geluk.

  19. Paul schrijft: “Op dat spirituele niveau hangt alles met elkaar samen. Op dat niveau is iedereen verantwoordelijk voor allen en is alles mede verantwoordelijk.”
    Maar hoe maken we die stap; zijn er handvatten voor? Zelf heb ik goede ervaringen met de sociocratie van Prof g. Endenburg. Die gaat uit van het eenheidsdenken. Het is tevens praktisch vertaald naar statuten, die door de overheid erkend worden. Dit heeft o.a. als voordeel dat een sociocratische organisatie formeel geen OR hoeft in te richten.
    Mooi toch!
    Groet Henry

  20. Beste Paul,

    Dit is mij uit het hart gegrepen. Met name je opmerking: “Naast vrijheid met verantwoordelijkheid komt vakkundigheid in een democratisch beleid steeds minder tot zijn recht omdat ook minder deskundigen evenveel recht van spreken hebben…”

    Onze democratie is inmiddels dictatuur van de middelmaat. Onze maaatschappij die uiterst gespecialiseerde burgers heeft opgeleverd biedt toch meer potentie dan dit?
    Ik zou het prachtig vinden als ik zicht zou hebben op een democratisch model waarin die potentie tot zijn recht kan komen. Volgens jou bestaat dat, als we ons meer op spiritualiteit richten.
    Toch blijf ik met een grote vraag zitten. Hoe ziet die spirituele democratie er dan uit en hoe komen we er?

    • Waarde Jeanette,
      Dank voor je reactie. Hoe komen we er? Door de opvoeding van de jeugd en vroeg beginnen hun verantwoordelijkheid te leren voor de medemens en het welzijn van de maatschappij

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


73 + = 81