Tegenslag op tegenslag. Waar gaat het heen?

17

Overstromingen in verschillende landen, aardbevingen gevolgd door een tsunamie, stralingslekken van verwoeste kernreactoren, onlusten in het Midden Oosten, stammenstrijd in Afrika, het houdt niet op met ingrijpende gebeurtenissen…

De gevolgen ervan zijn in heel de wereld op de één of andere manier merkbaar. De markten zijn niet stabiel, olie wordt duurder, meer bezuinigingen, minder subsidies voor kunst en cultuur. Dan ineens een drama zoals in Alphen aan de Rijn. Massaontslagen in defensie met diepgaande gevolgen zowel voor de strijdkrachten als voor de toeleveringsbedrijven. Er lijkt een volledige chaos in de wereld te heersen, waar we geen raad mee weten en toch is er ook een samenhang te bespeuren.

Het is alsof alles met alles te maken heeft, zowel op materieel gebied als ook spiritueel. Heel de wereld wordt in deze roerige tijden solidair om hulp te bieden en om nood te lenigen. Nodig is het daarbij onze geslotenheid open te breken, samen kracht putten door uit ons isolement te komen.

De diepgaande veranderingen volgen zo snel op elkaar, dat planning nauwelijks mogelijk is. Mensen gaan in paniek elkaars houvast zoeken. Mensen zijn hun houvast kwijt, willen overleven. Mensen willen zich veilig voelen. Maar zelfs de veiligheid is niet meer zeker, want elke gek kan elk moment een ruïne aanrichten zoals in Alphen aan de Rijn. Iedereen kan onverwachts een drama veroorzaken.

We gaan in onze geplande samenleving uit van onwankelbare zekerheden, die in bijvoorbeeld veel arme landen niet voorkomen. Daar weten mensen vaak niet hoe ze de volgende dag aan eten en drinkwater kunnen komen. Toch weten zij zich staande te houden. In de rijke landen is er uiterlijke zekerheid, terwijl innerlijke zekerheid en spiritueel houvast steeds meer verloren is geraakt. We zijn tegen alles verzekerd, maar maakt dat ons innerlijk zeker?

Nu al die uiterlijke zekerheden, zoals pensioen, werk, veiligheid, enzovoort, in gevaar dreigen te komen raken we steeds meer in paniek. We hebben verleerd om ons staande te houden vanuit de innerlijke kracht van onze geest en vallen om. De gevolgen zien we duidelijk: stress, burn out, overmatig drank en drugs gebruik, toenemende agressie. Het gaat zo ver dat de zorgverzekeraars de kosten van slaap- en kalmeringsmiddelen niet meer kunnen betalen.

We begrijpen vaak niet dat elke ontwikkeling gepaard gaat met een crisis en onzekerheid omdat in de nieuwe situatie de oude zekerheden niet meer werken. In het tijdperk van de brandstofmotor is de stoommachine onbruikbaar, in de computertijd is de tikmachine verouderd. Om op peil te blijven is het nodig ons voortdurend af te vragen hoe we het morgen beter kunnen doen en het oude los te laten, zelfs al waren ze succesvol.

Technische voorsprong krijgt een steeds kortere levensduur en we moeten blijven groeien om ons staande te houden. Voor de oorlog waren we trots op onze huzaren, maar de cavalerie raakte verouderd door de tanks. Nu raken de tanks verouderd, want men is in staat op een andere manier met grotere precisie van grotere afstand projectielen te lanceren.

Kortom, alles is in beweging, steeds sneller en steeds minder beheersbaar. Dat dwingt ons te bezinnen op waar het eigenlijk om gaat in ons leven. Steeds duidelijker blijkt het grote belang van relatienetwerken, van mensen die elkaar ondersteunen en zich voor elkaar verantwoordelijk voelen zoals we al zien bij recente rampen.

Japan is een rijk land en beschikt over een hoog gekwalificeerde technologie, maar tegen de tsunamie bleek die niet opgewassen. De verantwoordelijkheid voor elkaar hield de mensen staande. Deze solidariteit bleek ook bij de overstroming van Zeeland een sterk houvast.

Dat is een les voor de politiek dat de aandacht aan saamhorigheid veel belangrijker is dan een overmatige nadruk op bezuiniging.

Saamhorigheid wordt gesterkt door opvoeding, door de zorg van mensen voor mensen, door de aandacht voor de zwakkeren in onze maatschappij. Menselijke aandacht voor elkaar is belangrijker voor het welzijn dan bureaucratische formaliteiten en radicale bezuinigingen. Een gezonde maatschappij met verantwoordelijkheid voor elkaar is beter in staat om geld te genereren dan een maatschappij die verzwakt raakt door alles van boven af te willen regelen.


Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

17 REACTIES

  1. Is het niet gewoon heel simpel uit te eggen dat wij als mensen eens gewoon naar ons gevoel gaan luisteren zonder daar van alles achter te zoeken. Worden we nu eigenlijk niet door de natuur gewaarschuwd dat de natuur er ook nog is ??
    En dat we vanuit het spirituele wat iedereen in zich heeft, maar onbewust of juist doel bewust negeren omdat we vanuit het verstand denken en niet vanuit het gevoel. Open je ogen en leg je gevoel eens bij dingen neer die je ziet en ervaart.

    Groetjes Aryan

  2. Beste mr de Blot,

    Na aanleiding van u uitgesproken waarheden, wil ik u bedanken.
    De wereld waarin wij ons bevinden staat waarlijk op z’n kop.
    Het goede van dit alles,is dat we ons bewust worden of zijn van de huidige situaties.
    En met deze bewustwording gaan er nieuwe deuren open, die leiden tot persoonlijke evoluties. Waar het besef groeit dat een individuele samenleving geen meerwaarde heeft. Dat de moeilijkheden er zijn, om ons naar een hoger spiritueel niveau te brengen. Om onze maximale capaciteiten te gebruiken, en te ontwikkelingen vanuit de ziel.
    Ik geloof erin, dat wij ons bevinden in deze tijd, om hier onze lessen uit te leren. Samen.
    Voor elke vraag die er is, hebben wij zelf de antwoorden, die in de kern van ons wezen te vinden zijn.
    Laten we samen het beste van onszelf zijn, en het beste uit anderen aanwakkeren, zodat we voor elkaar kunnen zorgen, vanuit de kern van het bestaan.
    De boodschap is liefde.

    Met Vriendelijke groet,
    Franco Di Maio
    Maastricht

  3. Geachte heer de Blot,

    Bedankt voor uw scherpe inzichten, de verbanden die u legt tussen actuele gebeurtenissen en de conclusies de u daaruit trekt.

    Met het lezen blijft voor mij één vraag onbeantwoord en dat is: ‘hoe komen we daar?’ Daniël Rademaker hoopt (in een eerdere reactie) dat Servant Leadership beterschap brengt. Ik ben benieuwd; hoe zorgen we dat saamhorigheid ook daadwerkelijk gesterkt wordt door opvoeding, zorg en aandacht voor zwakkeren? Moet er (meer) crisis en onzekerheid komen om van de fouten die we nu maken (‘alles van bovenaf willen regelen’) te leren? Iets anders?

    Dank voor uw inzichten en inspirerende columns,

    Hartelijke groet,
    Jan van Baardewijk

  4. Beste Paul,
    Van het aanmelden van nogal wat (digitale) nieuwsbrieven heb ik achteraf spijt. Voor jouw nieuwsbrief geldt het omgekeerde. Ik kijk er naar uit en ben iedere keer verrast over de helderheid van je onderwerpen en de thema’s die je aansnijdt vanuit het dagelijks leven. Heel veel dank daarvoor.

    Maarten Goettsch

  5. Beste Paul,
    Zoals je al zegt, zitten we al enige tijd in een stroomversnelling van gebeurtenissen.
    Maar wij worden hierdoor wel gedwongen om naar binnen te kijken en open te leren staan voor elke andere persoon. In mijn omgeving zie ik de strenge structuren van bijvoorbeeld de katholieke kerk afkalven, maar het “dorpse collectieve” in acties toenemen. De dorpsbewoners hebben ook gekozen voor het gezamenlijke in zorg en sociale contacten. Als dit op klein niveau kan, kan dit ook op mondiaal niveau. Ik zeg altijd tegen iedereen, dat we in zes stappen met elkaar verbonden zijn. Zo is dat ook in mijn werkveld met zwaar beschadigde vrouwen in de vrouwenopvang. Zij hebben de veerkracht om weer “op te staan” en het leven met vertrouwen aan te gaan. Ik zie, net als jij, de veranderingen als een positief goed. We komen hierdoor op een nieuwe manier met elkaar in contact.
    Bedankt voor jouw columns. Houd vol. groet Annelies Verschueren

  6. Beste Paul de Blot,

    Een waarachtig mooi stukje. Blij te lezen dat steeds meer mensen zich gaan bezinnen en doordrongen raken van het feit dat we solidair moeten blijven en worden.
    Alleen jammmer dat de polietiek in Den Haag dit nog niet door heeft en maar korte termijn blijven denken en doen zonder enig gevoel van solidariteit.
    Ook moeten we solidair blijven met mensen, gevlucht voor radicalisme in hun land, die hier asiel vragen.

    Met vriendelijke groet,

    Guido Nafzger

  7. Hoi Paul,

    Weer mooi geschreven en de lessen helder geduid. Zo heb ik een aantal jaar geleden een boek gelezen Zhuang Di. Het is een doaistisch historisch boek, ongeveer 400 jaar voor Christus geschreven. Het gaat ook in op de beheersdrang van staatstichters, zij die de normen en waarden opleggen na verovering van land en mens. De brengers van de zogenaamde deugd.
    En inderdaad zie je dat die beheers(regel)drang binnen de huidige maatschappij en organisaties blijft voortduren.
    Het niet vertrouwen van het volk, de mensen opdat zij de regels en opgelegde moraal niet zouden volgen zonder controle en beheersing. (Waar wetenschap, gebasseerd op het mechanistische wereldbeeld nog al eens voor wordt misbruikt.)

    De menselijke natuur is niet ziekelijk en los van moraal, zolang (woorden van de daila lama tijdens seminar) men maar affectie toont voor het zelf, zijn kinderen, zijn omgeving en de natuur. Als dat gebeurt ontstaat een ” deugdelijk mens” als vanzelf.

    Dus affectie voor het zelf, de medemens en natuur schept deugd en krachtige samenhang. En dat is allemaal gratis en geen beheersing en controle voor nodig. Misschien ontstaan er dan niet altijd beheer(s)bare en kneedbare mensen, die dubieuze niet holistische doelen moeten na streven. Misschien zit daar wel de kneep. Hopelijk biedt “Servant Leadership” beterschap!

    Mvrg
    Daniel Rademaker

  8. Beste Paul de Bloth,

    Inderdaad, ik werd geregeld doodmoe van het dagelijkse nieuws. Dit was nou net de bemoedigende eyeopener waar ik behoefte aan had. Ik kijk weer met andere ogen naar al die turbulente gebeurtenissen.

    Dank en vriendelijke groet, Ilse Hesp

  9. Alles beweegt……steeds sneller.

    De oorzaak van het probleem is naar mijn mening begonnen met het proberen te evenaren van het ‘paradijs’.

    We weten dat het leven onderscheid maakt in balans en onbalans.
    We weten dat de mens -de cultuur- onderscheid maakt in goed en fout.
    En dat werkt niet!
    Het doel is terug te keren naar het alom aanwezige.
    De mens dient zich weer te enten op de natuur.
    Mensen menen dat we onderscheidend moeten zijn.
    Maar waarom denkt u dat we al verschillend zijn?

    Omdat je verschillend bent bestaat onderscheid niet.
    Het is het verstand die de illusie creëert.

    Waar gaat het heen?

    Terug naar toen.

  10. Paul,
    Niet versagen. De onderliggende trend is vooruitgang voor steeds meer mensen.
    Dus ons niet laten afleiden met incidentele tegenslagen.
    En vooral doorgaan met ademhalen
    Hans

  11. Bedankt. Het is de eerste keer dat ik uw blog lees. De positieve reacties vallen me op, die zijn op internet meestal niet zo aanwezig.
    Wat ik nog zou willen toevoegen is dat polarisatie mensen uit elkaar drijft. Wij/zij tegenstellingen en het eigen gelijk worden dan steeds groter ten koste van het luisteren en het respect voor elkaar.
    Stevig staan en handelen vanuit genuanceerde middenkracht.
    Straks ga ik ook uw oude blogs lezen.
    Connie

  12. Dank, eens te meer, voor dit prachtige stuk. Op kleine schaal heb ik meegemaakt hoe waar de woorden ‘menselijke aandacht voor elkaar is belangrijker voor het welzijn dan bureaucratische formaliteiten…’ zijn. Anderhalf jaar lang hebben mijn zus en ik samen met mantelzorgers in deze zin geprobeerd onze dementerende moeder goed te begeleiden. Alhoewel het een nare omstandigheid is, hebben wij dit niet zo ervaren door alle betrokken hulp van vrienden, buurtbewoners, huisarts en een uiterst mensgerichte thuisorganisatie. Tenslotte maakten we kennis met een nieuw zeer kleinschalig verpleeghuisproject (16 personen; AWBZ) dat de eigenheid van mensen centraal stelt en zorg daaromheen bouwt. Dus geen ziekenhuisformat, maar een woongroepidee waarin bewoners zo zelfstandig mogelijk en met geheel eigen inbreng deelnemen aan de dagelijkse gang van zaken. Niet alleen de bewoners profiteren van een dergelijke opzet, ook het personeel geeft aan met veel plezier te werken en zaken als burn-out niet te kennen. De sfeer is er dan ook naar: het is werkelijk prettig om op bezoek te komen en mee te helpen!

    Hartelijke groet,
    Monique Bruins

  13. Beste Paul,

    Weer hartelijk dank voor je rake en actuele waarneming en de suggestie dat we ons in tijden van crisis en onzekerheid niet terug moeten trekken op ons eilandje maar ons moeten openen, verbinding zoeken en elkaar steunen. Graag blijf ik eraan meewerken om die gedachte als een liefdevol virus te verspreiden.

    Hartelijks,
    Ad de Regt

  14. Op 4 mei gaan we herdenken om ‘dat’ nooit meer te vergeten en nooit meer te laten gebeuren. En dan nu de vraag van waar dat heen gaat? Deze vraag is uit empathie gesteld. Dat geeft een warm gevoel. Maar als ik met een koele klinische blik schouw en dat moet als je een goede diagnose wilt stellen dan zie ik het volgende:
    We hebben met elkaar gekozen voor het institutionaliseren en centraliseren van alles wat te maken heeft met wonen, werk en zorg, met produceren, bouwen en verbouwen. Kortom met alle leef- en overlevingsprocessen tot zelfs achter de voordeur. Daaraan is de mens als individu ondergeschikt geworden. Bij de machinaties van die instanties worden de aldaar werkzame mensen als bloedcellen verbruikt. Elk verzet tegen of kritiek op die instanties wordt door diezelfde machinaties onschadelijk gemaakt. Op dit moment worden de psychiaters ‘kalt gestellt’ door de Nederlandse Zorgautoriteit en geen mens die daar om maalt. De overwinning op de geest lijkt een feit.
    De vraag waar het dan heen gaat is dus niet zo moeilijk meer om te beantwoorden. Al het herdenken ten spijt.
    Maar die saamhorigheid komt wel weer terug als de dijken eenmaal gebroken zijn, het kalf verdronken of het leven gekruisigd is. Dat is geen cynisme maar realiteit. Regeren is weliswaar vooruitzien, maar dat onmogelijk met een democratie die alleen maar achterom kan en achteraf wil kijken.

  15. Beste Paul,
    Dank voor deze beschrijving van de staat waarin we verkeren en de niet ophoudende behoefte om alles onder controle te hebben. Prof. Jos de Mul heeft het ooit onze behoefte aan ‘domesticatie van het (nood)lot’ genoemd. Met alle technologie en ‘management’ lijkt er weinig ruimte meer voor compassie. Gelukkig is die er nog wel, dankzij mensen als jij die altijd weer weten te inspireren!
    Hartelijke groet,
    Peter Fruhmann

  16. Beste Paul de Blot,

    de waarneming over de toestand in de wereld is herkenbaar. Je wordt er soms een beetje moedeloos van. Toch is het goed om, een ieder op zijn eigen wijze, te blijven zoeken naar oplossingen. Voor mij is dat; de oplossing zo dicht mogelijk bij jezelf zoeken.

    Onlangs is het boek Levenskunst van Dick Kleinlugtenbelt verschenen en ik kan niet anders meedelen dat het een inspirerend (werk)boek is. De toestand in de wereld zouden we met zijn allen kunnen benaderen vanuit de idee meer verbinding te realiseren. De wijze die in het boek Levenskunst aangereikt wordt is die van vriendschap.
    Een aanrader, wat mij betreft.
    Hartelijke groet,

  17. Geachte heer De Blot

    Een zeer inspirerende blog. U raakt het probleem in de kern!
    Zoals altijd dankzij uw spirituele inzichten.
    De blog geeft ook mij beter inzicht en rust.

    Met vriendelijke groet
    Maarten Peetoom
    Wierden

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


8 + 1 =