Dodenherdenking en bevrijding

12

We hebben op 4 Mei de doden herdacht en op 5 Mei is de bevrijding gevierd. Gezien de uitbundigheid waarmee bevrijdingsdag werd gevierd bleek deze dag geen puur formaliteit te zijn. De dodenherdenking ging iets moeizamer maar heeft toch velen diep geraakt. We hebben onze doden herdacht, waaronder vaak onze dierbaren. We zijn hun dankbaar omdat we onze vrijheid ook aan hen te danken hebben. Mede dank zij hun offer genieten we nu van onze welvaart.

We gedenken ook de mensen die met hun idealisme iets groots hebben verricht, vaak zonder over de nodige middelen te beschikken. Daarom is het goed hierop dieper in te gaan.

De belangrijkste les van de bevrijding raakt in vergetelheid, dat is de les dat mensen er zijn voor elkaar.

In de oorlog is er eigenlijk iets paradoxaals gebeurd, dat mensen zonder enige hoop toch iets hoopvols tot stand hebben gebracht. Hierover zijn veel verhalen in omloop. Er zijn  mensen geweest die in de oorlog vrijwel alles verloren hebben, geen huis of onderdak meer hadden, zelfs geen geliefden meer. Ze hebben met veel pijn de bevrijding gevierd en dit toch als een bevrijding ervaren.

Ondanks hun grote verlies hebben ze het basale vertrouwen weten te bewaren dat het goed zou komen. Elk materieel houvast hadden ze in de oorlog verloren en wonderlijk genoeg groeide er diep in hun hart een innerlijke vrijheid. Het bleek een bron van energie te zijn om iets nieuws op te bouwen.

Niet altijd stoere mannen, vrouwen of jonge mensen, maar ook oudere mannen en vrouwen die door de oorlog gelouterd zijn. Ze hebben in hun omgeving mooie dingen tot stand gebracht en mensen tot samenhang weten te verenigen door hun hulpvaardigheid, begrip, opgewektheid en diep vertrouwen dat het wel goed komt.De oorlog heeft veel diepe wonden geslagen maar ook veel wonderbaarlijke gebeurtenissen tot stand gebracht. Het zijn deze stille bevrijders die in stilte vaak grootse dingen tot stand hebben gebracht in hun omgeving.

Deze mensen hebben een nieuwe bewustwording tot stand gebracht van verbondenheid. Ze voelden zich verantwoordelijk voor de ander en hebben hun rijkdom ervaren als iets om door te geven en te delen met anderen. Op die manier werden ze leiders, los van het feit of ze ook managementkwaliteiten hadden. Ik denk dat iedereen zulke mensen kent. Ze komen niet in de publiciteit en zoeken geen sensatie.

Jammer genoeg is er voor dit stille leiderschap van verantwoordelijkheid voor de ander steeds minder plaats als gevolg van de steeds sterkere reglementering van zorg door de staatsbureaucratie. Er is steeds minder ruimte voor menselijke initiatieven want de staat zorgt voor alles. Het gevolg is een steeds sterkere vereenzaming. Het bevrijdend karakter van medemenselijkheid raakt verstard en de bevrijding wordt gedegradeerd tot een formaliteit. De belangrijkste les van de bevrijding raakt in vergetelheid, dat is de les dat mensen er zijn voor elkaar.

Nooit zal ik vergeten dat er voor het Centraal Station van Amsterdam op een koude wintermorgen een dakloze mij een warm kopje koffie aanbood. Op mijn vraag waarom hij dat deed was het simpele antwoord: “omdat ik van je hou”. Dit simpele gebaar van een warm kopje koffie maakte twee mensen vrij voor iets moois, de innerlijke vrijheid er te zijn voor elkaar.

Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

12 REACTIES

  1. Beste Paul,
    Het is altijd weer fijn uw berichten te lezen. Zo duidelijk beschrijft u de hedendaagse problematiek, herkenbaar voor velen. Gesprekken van mens tot mens, zo belangrijk in dit leven. Wordt wel eens teniet gedaan binnen de vele systemen waar geen gesprek mee mogelijk is. Laat staan dat mensen leren vanuit welke doelstelling wij leven en aan de ontstane problematiek het beste aandacht kunnen geven.
    Heel veel inspiratie gewenst, liefde licht en kracht.
    Merci voor dit bericht.
    Met vriendelijke groet
    Marianneke

  2. Beste Paul,

    Wederom dank voor je wijze en inspirerende woorden.
    Het ‘kopje koffie’ aan het einde is weer een geweldig voorbeeld van hoe de wereld verrassend vrij in elkaar zit. Die vrijheid om elkaar zonder voorbehoud het goede te geven is hartverwarmend.

    Sinds een tijdje zijn we met een paar mensen bezig om mensen te laten zien dat dit soort initiatieven geluk geeft. Aandacht geven aan een ander in soms met zoveel woorden zeggen dat je van iemand houdt. Op http://www.gelukskoffer.nl geven we kinderen op basisscholen les in geluk.

    Jij maakt mij en zoveel anderen gelukkig met je woorden en je bent daarin een voorbeeld.

    Hartelijke groet,
    Ton Cinstandse

  3. Beste Paul,

    Dank je wel voor je liefdevolle column.
    Het hier zijn -voor elkaar- delen, geven en ontvangen is voor mij persoonlijk een geschenk. Stammend uit een Joodse familie waarin het thema ‘vertrouwen’ in anderen (en dus in jezelf) behoorlijk beschadigd was, een persoonlijk proces om dit los te laten. Zoals hierboven Ben Brummer beschrijft; de innerlijke vrijheid om met anderen te kunnen werken, bouwen, groeien èn leven is een geschenk! Dat heb ik -mede dankzij mijn familie- kunnen ontvangen. Dat is mijn dodenherdenking en bevrijdingsdag!

    Hartelijke groet,
    Joke van der Stempel

  4. Beste Paul,

    De zin in uw column: ‘ Jamer genoeg is er voor dit stille leiderschap van verantwoordelijkheid voor de ander steeds minder plaats als gevolg van…..’ kwamen regelrecht in mijn hart binnen. Net als de reactie mw. Herberth-Labots. Inderdaad, laten we kijken wat er op dit moment te doen valt.
    Ook voor mij een grote reminder! Dank!

    Hartelijke en warme groet,

    Jessica de Haan

  5. Beste Paul
    Weer hartelijk dank voor je bevrijdingsvisie. Dat in deze tijd van bureaucratie en gebondenheid aan welvaart ieder van ons een bevrijder mag worden.
    Hartelijks,
    Ad de Regt

  6. Beste Paul,

    Die innerlijke vrijheid gebruiken om samen te werken, samen te bouwen, te groeien, te leven, is het mooiste wat mij overkomt in mijn leven.

    Ik dank je voor de eenvoud waarmee deze waarden in je column weet te communiceren.

    Een warme groet,
    Ben Brummer.

  7. Wat een mooie column Paul!
    De oorlog en bevrijding leven zeker nog voort in de volgende generaties en dus ook in mij. Je weet misschien nog dat mijn promotie onderwerp de slachtoffers van de Japanse interneringskampen in Nederlands Indie betreft. Op die manier wil ik stil staan bij wat mijn ouders, grootouders, ooms, kortom mijn hele familie heeft doorstaan nu zeventig jaar geleden..

    hartelijke groet,
    Brigitte Kilian

  8. De jeugd en de toekomst!

    Wat zal de toekomst zijn van 4 en 5 mei. Nooit heb ik me dat afgevraagd tot 4 mei 2003, de dag van de geboorte van mijn zoon. Gaan blijdschap en respect samen?
    Op deze dag heb ik besloten dat met het oog op het verleden 4 mei de dag is van de toekomst met respect naar het verleden

    Gert Verhoef

  9. Dag Paul,

    Ik was op 4 mei in Auschwitz. Indrukwekkend.

    En ik weet van jouw ervaringen in Indonesië. We spraken hierover tijdens onze dialoog naar aanleiding van mijn opmerking over Viktor Frankl.

    Jouw colum heeft daardoor voor mij een extra dimensie.

    Ik heb deze doorgestuurd naar mijn collega’s van ‘Gesprekken van Mens tot Mens’, een project van Humanitas in Eindhoven. Wij proberen die ander de hand te reiken. En gelukkig zijn er zo nog veel meer initiatieven.

    Hartelijke groet,

    Joep Wijsbek

  10. Beste Paul de Blot,

    De essentie is zo mooi: Ja, wij zijn voor elkaar hier !
    Soms vergeten wij dat en houden een persoonlijk detail veel te krampachtig vast in plaats van los te laten en te kijken wat er op dit moment te doen valt.
    Dank u wel voor de reminder !

    Groetjes,
    Heidrun Herberth-Labots

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


3 + 7 =