Europa in een crisis

9

De krantenkoppen zijn vol van de Europese crisis. Een groot aantal banken voldoet niet aan de eisen om aan de stresstest te kunnen voldoen. Ze hebben onvoldoende geld achter de hand in tijden van nood. Dat maakt Europa ziek, goed ziek, als je de berichten leest. Toch zijn de berichten eenzijdig. Economisch gezien is Europa ziek, maar economie maakt altijd ziek als die eenzijdig wordt toegepast. Elke eenzijdige toepassing of gerichtheid op iets kan leiden tot ziekte. Te eenzijdig voedsel tot je nemen, maakt mensen altijd ziek. Te eenzijdige discipline, zonder ruimte voor vrijheid, maakt een gezin ziek.

Europa wordt te eenzijdig bijeen gehouden door de Euromunt en dat maakt ziek, want mensen bestaan niet uit geld en leven niet eenzijdig van geld. Wat we nodig hebben is gezonde lucht en gezond water. Een gezond gezinsleven en een gezond geestelijk klimaat. Daar gaat het om.  Zowel lichamelijk als geestelijk gezond zijn. Een eenheid zijn. Zelfs in al onze diversiteit.

We kunnen niet zeggen dat Grieken, Italianen, Ieren en Portugezen niet hard werken. Ze werken anders. Ze werken om het naar hun zin te hebben en minder om het geld alleen. Iedereen heeft geld nodig, alle landen hebben geld nodig, maar niet allemaal op dezelfde manier. Geld heeft een zeer ambivalent karakter, het kan doel zijn en het kan middel zijn in zeer uiteenlopende mengvormen. In Nederland is men meer calvinistisch beïnvloed. Dan is hard werken en sparen heel goed en als je hier niet in slaagt heb je pech. Zo is het nu eenmaal door God voorzien, wordt gedacht. We verschillen in Europa in hoge mate van elkaar. En nu zijn we ziek met elkaar. Moeten we dan toch bij elkaar blijven?

Eenzelfde vraag zouden we kunnen stellen in een gezin, waar we met de grootste tegenstellingen te maken hebben. Man en vrouw tegengesteld van natuur, ouders en kinderen tegengesteld qua leeftijd, geslacht en aanleg, ouders en grootouders, of een schoonmoeder die niet aan je wensen voldoet en waarvan je meent dat je er niet mee kunt opschieten. Allemaal heel tegengesteld en een bron van heel wat problemen. Moeten we dan de eenheid van een gezin, een familie ontbinden als het moeilijkheden geeft? Jammer genoeg is ontbinding wel vaak de best ogende uitweg.

Europa is te zien als een gezin waar ruzie is over de besteding van geld. Dat komt in veel gezinnen voor. Is er dan geen andere oplossing dan de oplossing op het niveau van het geld?  Het zijn nu de ministers van financiën die de eenheid trachten te herstellen. Maar waar gaat het nu werkelijk om? Gaat het om verdeeldheid over geld of gaat het juist om eenheid?

De meesten van ons zullen aanvoelen dat eenheid verreweg de ideaaloplossing is. Het is altijd beter en ook goedkoper dan verbrokkeling, strijd en tegenwerking. We hebben in het verleden grondig erover nagedacht en zijn tot de conclusie gekomen dat eenheid beter is. We zijn één Europa geworden. Hier leeft dezelfde behoefte als in een gezin in moeilijkheden, alles doen om de eenheid te bewaren.

Eenheid hangt niet uitsluitend af van geld, maar ook van cultuur, kennis, sport, geestelijke kracht en innerlijke samenhang. Als de oplossing zich alleen beperkt tot de discussie over geld, komen we nooit tot eenheid, want geld is geen verenigende factor, integendeel. We moeten ook andere elementen een kans geven die de landen bijeen houdt vanuit hun spirituele kracht om tot samenhang te komen, dat is het menselijk welzijn.


Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

9 REACTIES

  1. Beste Paul,

    Enige pogingen zijn in Europa ondernomen de verschillende soevereine landen met hun eigen authentieke identiteit en cultureel bewustzijn te verenigen. Als direct gevolg van nationaal ideologische motieven hebben we onder andere de uniforme maatgevende meter en de ‘Autobahn’ er aan te danken. Tevens voltrok deze inzet niet zonder slag of stoot: miljoenen Europeanen zijn omgebracht dan wel op andere gruwelijke wijze vermoord. Dit tot meerdere eer en glorie van het gevolgde occulte idee.

    Europa als een eenheid? De Verenigde Staten van Europa? Bijna 500 miljoen mensen in 27 landen met een diep gewortelde oorsprong in het roemruchtige verleden. En is het niet wrang te moeten zien dat de bakermat van het continent door landen als Nederland, Duitsland en Frankrijk wordt gemangeld en zich te voegen aan de door hen gelden normen, waarden en regels? De discussie over geld is maar een slap aftreksel van wat er zich werkelijk voltrekt. Achter de schermen spelen zich waarschijnlijk intimiderende methoden af om het ‘volk’ monddood en onderdanig aan de eenheid te krijgen.

    De liberalisering en het openzetten van de markten in Europa hebben er toe geleid dat in elk land dezelfde niveau verlagende John de Mol producties te zien zijn, dat het populisme steeds meer terrein wint en het Brood (thans Bier) en Spelen weer zijn intrede heeft gedaan. Mega-stallen vol varkens in Nederland, waarvan de hammen naar Italië verhuizen, weer terug komen en vol gif gespoten als identiek gesneden plakjes bij de Aldi in de schappen liggen? Smakeloze Hollandse kas-tomaten op de Duitse markten en Franse nep brie uit vage Belgisch bedrijfjes? Ontelbare bewakingscamera’s in Europese steden als schijn veiligheid?

    Bewustzijn en zelf inzicht zouden pijlers moeten zijn waarop samenwerkende landen in Europa kunnen bouwen. De rede als leidraad voor de intentie elkaar te ‘verstaan’, in plaats van de onderbuik om te verslaan. Verwondering en oprechte interesse in elkaars eigenheid. Liefdevolle aandacht!

    Dus geen eenheidsworst van de Lidl,
    maar lokaal gemaakte saucijzen van de ambachtelijke slager op de hoek.
    (halal, koosjer en/of biologisch)

    Vriendelijk groet,

    George Korendijk.

  2. Mooi, de vergelijking met een gezinssamenstelling! Goed om vol te houden: we’re in this together. Onze worsteling samen is goud waard denk ik. Niemand weet waar we over tien jaar staan. Het resultaat is niet onder controle te krijgen of af te dwingen nu. Contact blijven maken en doorgaan.

    • Ik probeerde hetzelfde aan degene naar wie ik deze column door wilde zenden, te zeggen:
      Niemand weet waar we over 10 jaar staan…
      we zullen oplettend en ook met plezier er in, met de ontwikkelingen mee moeten bewegen en wakker blijven.

      Misschien dan brood(bier) en spelen zich wel ontwikkelen tot meer en rijper…
      laten we vooral plaats houden voor nieuwsgierigheid en verwondering

  3. Verfrissend, meneer Blot, om uw visie over de actuele economische ontwikkelingen te lezen. Ons referentiekader is uiteraard van invloed op de wijze waarop wij de informatie tot ons nemen. Een wezenlijk aspect is echter of wij de bereidheid hebben om de ander die ons zo onbekend kan zijn nader te willen leren kennen. Die verschillen respecteren en naast elkaar laten bestaan. Zodat wij weer gaan bouwen aan een samenleving waarin betrokkenheid en verantwoordelijkheid hand in hand gaan. Misschien door velen in deze tijd een utopie genoemd gelet op de actuele economische ontwikkelingen. Maar door een wens of droom zijn veel waarde(n)volle veranderingen tot stand gekomen.
    Laten wij vooral blijven wensen en dromen!

    Nel Taal

  4. Super maar weer Paul, waardevolle insteek, doch ook de twee reacties hierop van de heren Smoorenberg en Pappe. Zo zie je maar hoe belangrijk het is te beseffen vanuit welk referentiekader je naar deze problematiek kijkt.

    Napoleon deed er ongeveer 400 jaar over om de Franse Republiek bestuurlijk tot een geheel te smeden. Wij mogen in een fractie daarvan Europa tot een geheel maken.

    Andere invalshoek. Wij kunnen wijzen naar zovele anderen die “schuld” hebben. Bij dat wijzen, priemen 3 vingers onze eigen kant op. In hoeverre is de fundementele wil aanwezig tot delen, samenwerken, integreren?

    Wij hebben allemaal nog een lange weg te gaan. Naarmate we ruimte en respect tonen, elk van ons, gebruikmakend van de aangereikte inzichten, vanuit vertrouwen hierin ook investeren naar onze kinderen, dan zou een werkelijk bewustzijn kunnen groeien van onderaf, inplaats van alleen bovenaf.

  5. Beste Paul,
    Met veel plezier lees ik altijd jouw columns en datzelfde gold voor je boek. Nu wil ik echter reageren, omdat ik jouw oproep tot eenheid in Europa toch wel wat “kort door de bocht” vind. Ik wil graag wat nuance en aanvullingen aanbrengen. Ons continent is cultureel, spiritueel en religieus gezien het meest diverse van alle werelddelen. En met cultureel bedoel ik in dit geval niet onderwijs, kunst en wetenschappen, maar de “collectieve mentale programmering” (zie Hofstede) van groepen (landen, regio’s, families, beroepsgroepen, organisaties), waardoor zij zich van andere groepen onderscheiden in hun emotionele voorkeur voor HOE zij met hun activiteiten, zoals werk, hun directe omgeving, zoals collega’s, en de buitenwereld, zoals klanten, willen omgaan. Peter Drucker schreef al “what managers do is the same the world over, how they do it, is embedded in their tradition and culture”. In Europa hebben we m.i. te maken met een conflict over hoe we dingen doen. Uit eerder onderzoek bleek al bv., dat de Grieken altijd het snelst van alle lidstaten akkoord gaan met nieuwe Europese regels, vanwege hun respect voor centrale autoriteiten, maar dat van alle lidstaten ze de regels het laatst of niet invoeren, omdat ze vooral toch loyaal moeten zijn aan hun eigen locale “extended families and groups”, net als de Portugezen, overigens. Dit in tegenstelling tot bv. de Denen, die het langst discussies voeren over het nut van EU regels, vanwege hun sterke voorkeur voor het zorg dragen voor de kwaliteit van het leven en om dingen klein te houden, maar als ze eenmaal akkoord gaan, ze de regels ook integraal doorvoeren. Diversiteit is een van de belangrijkste factoren voor overleving voor welk organisme, mens of organisatie dan ook. Denk maar aan het belang van biodiversiteit of dat hoog effectieve mensen toch altijd in groepsverband samenwerken in de wetenschap dat zij niet alle wijsheid in pacht hebben en dat organisaties met een diversiteit aan kwaliteiten en competenties succesvoller zijn dan degenen die dat niet hebben. Vanwege die grote diversiteit in Europa is het trachten om er een groot geheel van te maken, een onmogelijke opgave. Maar misschien bedoel je dat ook niet? Veel belangrijker is om die culturele, spirituele en religieuze diversiteit juist te gebruiken om met elkaar te verbinden tot een nieuwe eenheid in een soort “entente structuur”. Dat is een organisatieopbouw, waarbij de nadruk meer ligt op onderlinge afstemming dan op gezagsverhoudingen. En als metafoor zoals bv. boeren doen: ze schaffen niet twee tractoren aan, maar slechts een, die ze dan om beurten gebruiken. Als we in Europa de culturele, spirituele en religieuze verschillen accepteren, respecteren, ze vertrouwen en deze aanwenden om gezamenlijke vraagstukken op te lossen, worden ze een grote succesfactor. Dat betekent dan bv. als we moeilijke beleidsvraagstukken hebben, de Fransen en andere “Latijnse Europeanen” het voortouw nemen. Of als we snel actie moeten ondernemen, de Engelsen en Ieren de leiding nemen. Of als we ingewikkelde structuren moeten analyseren, de Duitsers en andere “Centraal Europese” staten dat coördineren. Zo maak je optimaal gebruik van de diversiteit, zonder een centraal gezag te vestigen, dat anders een gedrocht wordt, zoals de EU nu aan het worden is. En dat laatste is op zich wel begrijpelijk, want de meeste Europese culturen vinden nu eenmaal dat hiërarchie nodig is. – Sjaak Pappe (organisatie- en beleidssocioloog, lid van de adviesraad van de Rotterdam Business School en zelfstandig innovatie- en cultuurmanagement adviseur).

  6. Fijn stukje, meneer Blot. Het is zo belangrijk dat men gaat inzien dat men tot een a-b-c-tje moet komen, wil men het probleem oplossen. Als ‘a’ zich maar tegenover ‘b’ blijft opstellen, blijven we in de polariteit hangen en navigeren we op onderhandelingsresultaat (concessie) ipv op een oplossing.
    Een conflict kan nu eenmaal niet opgelost worden hetzelfde niveau (frequentie) waarop het zich afspeelt, in dit geval: het niveau van de financiën.
    Om tot oplossingen te komen die aan beide kanten goed voelen zijn zowel grenzen (op het niveau waarop het probleem zich voordoet), als eenheidsdenken (liefde) nodig. Liefde zonder grenzen lost namelijk ook niks op. Het mooie is wel, dat een zuiver gestelde grens, ook een daad van liefde is.
    Hartelijke groet,
    Alexandra van Smoorenburg

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


+ 53 = 61