Heeft de jeugd betekenis?

16

De duurzaamheid wordt momenteel vooral gericht op de natuur als het tehuis van de mens. Veel minder aandacht krijgen de jonge mensen. De zorg voor de jeugd en jong volwassenen vormt in het politieke beleid één van de vele gebieden waarop bezuinigd moet worden. Daarbij wordt vaak vergeten dat juist de jonge mensen de toekomst bepalen en daarmee de duurzaamheid.

Jonge mensen beschikken nog over jeugdig elan, een sterk idealisme en innerlijke kracht. Ze beseffen heel goed dat ze niet altijd jong blijven. Daarom proberen ze zo goed mogelijk van hun jeugd gebruik te maken, ervan te genieten en er iets moois van te maken. De jeugd is de belangrijkste periode van ons leven. De tijd van mogelijkheden om te groeien en iets op te bouwen. Maar de tijd om jong te zijn duurt maar kort. De mogelijkheden zijn groots maar ook complex. Het zich bewust worden van de zin van hun leven is een intensief gebeuren dat niet vanzelf groeit. Het vraagt begeleiding, opvoeding en training om te beseffen wat de zin van hun leven is, wat vriendschap is, wat hun verantwoordelijkheden zijn voor de toekomst. Ook jong volwassenen hebben nog leiding nodig om een waardevolle bijdrage te kunnen leveren voor de toekomst.

Jammer genoeg heeft het politieke beleid weinig of geen oog voor de fundamentele waarde van de jeugd. Het contact met de jeugd is vaak verarmd tot institutionele aandacht en bureaucratische begeleiding. Er is weinig besef voor de innerlijke rijkdom van mogelijkheden en de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen. Vaak heeft het onderwijzend personeel daar wel begrip voor en bejegent hen liefdevol, ook zij die arm en verstoten zijn. Zijn deskundigheid wordt door de nadruk op het economisch rendement van het onderwijs vaak weinig gewaardeerd. Zijn idealisme gaat jammer genoeg vaak verloren.

Wie de berichten leest over de problemen in het onderwijs komt tot de conclusie, dat de jeugd wel overspoeld wordt met kennis, maar weinig leert. Jonge mensen krijgen weinig mogelijkheden om tot zelfkennis te komen, om door creatief spel en verwondering eigen inzichten te ontwikkelen.

De fundamentele vraag is daarom of we wel genoeg doen voor onze jonge mensen, met name ook de arme en uitgestoten jongeren onder hen. Kinderen van asielzoekers krijgen vrijwel geen kans om een zinvol bestaan op te bouwen voor de toekomst. De mogelijkheid om zich ergens thuis te voelen, om vriendschappen te sluiten, om zich waardevol te voelen, wordt hen ontnomen. Karakteristiek hiervoor is de wet die bepaalt dat een kind, dat nog geen acht jaar in Nederland verblijft, terug kan worden gestuurd naar het land van herkomst. Een geestelijke doodslag voor de zingeving van het kind.

Als onze politiek echt duurzaamheid op het oog heeft, zal die meer aandacht moeten besteden aan de opvoeding en zorg voor jonge mensen. Dit moet niet aan bureaucraten worden toevertrouwd maar aan mensen die met de jeugd weten om te gaan.


Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

16 REACTIES

  1. Geachte heer de Blot,

    Helemaal mee eens! De laatste alinea is m.i. een onderstrepende aansporing, waaruit onmiddellijk duidelijk wordt dat men de eigen kinder- en jeugdjaren niet moet vergeten. Hoe zou je je anders nog in kunnen leven!

    De laaste alinea van prof. dr. Rob Droog spreekt mij ook enorm aan. Het lijkt mij inderdaad hard nodig om, in een maatschappij die kinderen met hoge snelheid door de tijd jaagt, lessen in het leren geven en ontvangen van menselijke warmte te implementeren.

    Nu lijkt de toekomst van onze kinderen vooral te bestaan uit nadenken en oriënteren over wat ze gaan/willen/moeten worden, i.p.v. te ervaren wie ze al zijn.

    Een link die ik in dit kader niemand wil onthouden: http://www.youtube.com/watch?v=umOHxEy1qig
    Deze verwijst naar een inspirerende documentaire over Kanamori, een schoolmeester van groep 6 op een basisschool in Japan.
    Ik heb de link al wijd verspreid omdat mijn hart open gaat als ik zie dat Kanamori door zijn manier van lesgeven, kinderen hun emoties laat uiten. Door emoties met elkaar te delen, beginnen de kinderen bovendien het belang van zorg voor anderen te ervaren.

    Ik moet nu tevens denken aan wat Jan van Deenen mij in een interview over spiritualiteit aan het begin van dit jaar zei: “Alles is al goed.” Hoe prachtig zou het zijn als ieder mens dat aan het begin van zijn/haar leven als basis mee zou krijgen. Op een goed fundament kun je immers veel beter bouwen!

    Hartelijke groet,

    Jaap Wakker

  2. Ik ben het helemaal met u mening eens,meer begeleiding ,stimulans en aandacht is zeker gewenst. Wat we zien is een geestelijke verarming en daarom is het echt nodig dat hier meer aandacht wordt besteed zodat de basis al vroeg in balans is.
    De jeugd is onze toekomst dus ze moeten worden gesteund en een deskundige begeleiding krijgen.

    mvg.,

    L.N.v.Schuylenburch

  3. Beste Paul
    Ik ben het helemaal eens met je stuk tot aan je afsluiting.
    Ook politici en bureaucraten hebben naar ik hoop een goede opleiding en daar kan in alle fases meer op de natuurlijke behoeftes van ontwikkeling aan gedaan worden.
    Ik herken dat in mijn kinderen, die met succes hun universitaire studie hebben afgerond maar die zowel in Delft als Wageningen uitsluitend cognitief georiënteerd is.
    Als mens hebben we meer dan IQ alleen die om ontwikkeling vraagt, vooral voor toekomstige leiders.
    Juist emotionele en spirituele intelligente kunnen uitstekend ontwikkeld worden, maar dat moet gestimuleerd worden. Laten we voor onze opleidingen de waarden van de oude filosofen als Plato, Socrates en Aristoteles als model nemen en onze kinderen leren vragen over zingeving te stellen. Dat sluit goed aan bij de vele keuzes die we in onze moderne maatschappij moeten maken.
    In de ruimte voor ontspanning en beweging hebben we dan een goede maat voor balans in de opleidingen door de natuurlijke ontwikkeling van fysieke intelligentie.
    Daarin ligt tevens de draagkracht voor de kosten, doordat de exponentieel stijgende zorgkosten af kunnen nemen. Die zijn in mijn beleving mede het gevolg van onze armoedige, slechts op cognitie gerichte, opleidingen en opvoeding waardoor geld de enige meetbare welstandsfactor lijkt te zijn.
    Er is hoop, want we zien al de eerste tekenen dat niet alleen politici en bureaucraten maar ook bestuurders alleen kunnen overleven als zij oog hebben voor duurzaamheid met aandacht voor de opleiding en zorg voor alle mensen.

    Warne groet,
    Robert T. van den Dungen

  4. Waarde Paul,
    Waarde Paul,

    Met veel dank voor hetgeen je schrijft.
    Ik ben het me je eens.
    Mijn tip naar het onderwijs in Nederland: Filosofielessen invoeren.

    Met dank en vriendelijke groet

    Elly meeuwissen- de Wit
    Bemiddelaar, coach en trainer

  5. Je hebt gelijk Paul: te weinig begeleiding van de jeugd. Kunnen ouders zich aanrekenen. Maar ja die ouders hebben ook het overzicht op de gang van zaken niet. Immers de veranderingen in de maatschappij gaan zo snel; het is ook niet duidelijk waar de “wereld”naar toe gaat.Een verplicht vak zou moeten zijn : toekomstonderzoek. Beter dan geschiedenis, want dat is allemaal historie
    Ik wens je sterkte met het opzetten van toekomstonderzoek!!

  6. Zoals u ooit zelf geschreven heeft, is het leven een continue cyclus van geboren worden tot sterven, een proces van meerdere fasen in de tijd. Natuurlijk dient aan het begin van het leven een stevige basis gelegd te worden, maar uiteraard heeft de mens ook zelf invloed op het latere verloop. Het leven is (voor mij) een grote zoektocht en zo lang je je dingen blijft (af)vragen en blijft zoeken naar nieuwe wegen kom je iedere keer weer een beetje meer te weten en nieuwe dingen tegen. En die ervaringen kun je vervolgens weer delen.

    Wat van belang is, dat we zaken vanuit het gehele proces (leren) bekijken. Mensen van alle leeftijdscategorieen zijn belangrijk, dus niet alleen jonge mensen. Een ieder heeft zijn/haar eigen deel en bijdrage aan een stabielere en duurzame samenleving. Samen ben je sterker en bereik je meer.

  7. Zeer ware blog en waardevolle reacties. Het accent leggen op kennis, op wat we wat dat betreft in onze bagage hebben is een symptoom van de tijd waarin het hebben en de buitenkant het belangrijkste zijn en schijnhouvast bieden. Het biedt onderscheid, concurrentievoordeel(“de high-potentials), posities, rollen, enz waarbij de kloof tussen arm en rijk, falen en succes, groter wordt. Het onderwijs besteedt nauwelijks aandacht aan wie wij als mens zijn, aan onze persoonlijkheidsvorming, aan wat kinderen diep in verlangen. Daarbij groeien ze op in een tijd waarin een op de twee partnerrelaties stuk lopen, met alle gebroken gezinnen, stief- en halfbroers en -zussen en stief- en pleegouders van dien. De oplossing wordt dan vervolgens gezocht in medicatie.

    Het is de hoogste tijd om het tij te keren en het mens zijn weer centraal te stellen. Aandacht voor de psychologie en de levensbeschouwing van ieder mensenkind. Aandacht voor gevoelens en meer evenwicht in voelen en denken. Aandacht voor o.a. respect, vrijheid, privacy, verantwoordelijkheid, welvaart en welzijn, veiligheid en gelijkwaardigheid. Aandacht ook voor de kracht, schoonheid, waarheid, wijsheid en zuiverheid die in ieder mensenkind op unieke wijze aanwezig is. En voor de ontwikkeling en ontplooiing daarvan. Aandacht voor de kwaliteit van het leven op fysiek, mentaal, emotioneel, sociaal, relationeel en spiritueel niveau. Dat is waar “de mens in de 21e eeuw” behoefte aan heeft en waar het onderwijs aandacht aan zou moeten besteden. Daarover schreef ik het studie- en werkboek met dezelfde titel. Daarom ben ik blij dat studenten van een hogeschool naar mijn zielenklanken komen luisteren, die ik uit via klassieke improvisaties. Ze komen dan terecht in de wereld van hun diepste verlangens en gevoelens. Ik hoop dat daardoor de balans weer wat meer hersteld wordt. Gelukkig zijn er meer initiatieven in die richting. Dank Paul voor deze stimulans om hier meer aandacht aan te schenken.

  8. Jazeker, de vroegste kinderjaren zijn belangrijk voor een stabiele basis.De opvoeding van jonge mensen en de zorg voor goede voorwaarden zijn in eerste instantie de verantwoordelijkheid van ouders, andere opvoeders en daarna de overheid. Voor mij is dus elke fase van het leven belangrijk in het grote geheel van samenzijn op deze aarde. Hoe oud ik ook ben, ik zet me op dit moment in voor het onderwijs aan kinderen van groep 1 en 2. Namelijk: het huidige basisonderwijs stelt eisen aan kinderen van groep 1 en 2, die absoluut niet bij hun ontwikkeling horen. Te jonge leerlingen moeten uren lang op een stoel oefenen op een groot aantal letters, omdat men denkt daarmee taalachterstand te voorkomen. Het tegendeel is echter waar: te weinig beweging en spel zorgt voor achterstand in de ontwikkeling van het brein. Wat een voorbereiding zou moeten zijn op latere leeractiviteiten in groep 3, werkt juist het tegenovergestelde in de hand: moeite met leren lezen (dyslexie), faalangst en gedragsproblemen. Dit betekent voor veel leerlingen een nodeloos slechte start van hun schoolcarrière en voortijdige schooluitval. De effecten van dit alles op de geestelijke gezondheid van alle betrokkenen en daardoor op de maatschappij zijn ronduit schrijnend! Betrokken leerkrachten in heel Nederland, die beseffen dat dit anders moet, slaan nu de handen ineen. De eerstvolgende bijeenkomst is op 30 september a.s. Een kans om machteloosheid om te zetten in moed en daadkracht!
    Meer weten? zie http://www.braingym.nl, overige activiteiten, werkgroep kleutermotoriek

    Een enthousiaste groet van Elly de Wildt-Dienske

  9. Beste Paul,

    Ik ondersteun je observaties en bedankt voor het delen. Het lijkt wel alsof Nederland zit vastgeroest in een volledig achterhaald onderwijsmodel. Wat wij zien is dat heel veel mensen niet eens zien dat het een systeem is, en dat er wellicht andere systemen zijn die zouden kunnen werken. Het hele idee dat scholen ingericht zijn met klassen, leerstofjaarsystemen, curricula, diploma’s en dat als je dit doorloopt, je klaar bent gestoomd om te kunnen functioneren in de maatschappij gaat totaal voorbij aan inderdaad die dingen die jij ook in je Blog noemt. Het woord ‘Education’ betekent in de breedste zin van het woord “Algehele vorming en ontwikkeling, en dat is veel breder dan de definitie die wij daar in het Nederlands aan gekoppeld hebben ‘Onderwijs’, wat alleen over ‘lessen’ en ‘aanbod’ gaat. Het is om die reden dat het heel erg belangrijk is dat er werkelijke Vrijheid van Onderwijs kan bestaan in Nederland, zonder opgelegde staatsinmenging. Want vanuit de vermeende ‘kwaliteit moet toch bewaakt worden door de overheid’ worden scholen gedwongen zich in te richten naar de mening van de overheid (en niet naar de wet – zie ook uitspraak Raad van State inzake Sudburyscholen De Kampanje en de Koers) en dat is staatspedagogiek. Ik hoop dat er meer mensen aan de bel gaan trekken dat er iets faliekant mis is met de manier waarop onderwijs in deze tijd wordt vormgegeven. Onze kinderen verdienen beter.

  10. In mijn beleving zou het onderwijs, de hulpverlening maar ook de wijze van opvoeding wel iets meer afgestemd mogen worden op het bewustzijn van de hedendaagse mens. Deze is namelijk daadwerkelijk anders dan 50 of 60 jaar geleden. Kijk alleen maar hoe de hedendaagse mens kijkt naar relaties, werk, seksualiteit, spiritualiteit, kerk, omgang met de natuur, de voeding die we tot ons nemen enz. En zijn we ons niet veel meer bewust van de hoeveelheid aspecten die daar rollen in spelen dan 50 jaar geleden? Ook het meer en meer wegvallen van externe autoriteiten en de toename van de eigen verantwoordelijkheid. Het zijn maar wat voorbeelden…

    Tekenend daarvoor is ook dat meer en meer kinderen worden gediagnosticeerd met ADD, ADHD, PDD-nos, en dit zijn slechts de benoembare gevolgen van een hogere sensitiviteit bij kinderen. Ik vermoed dat er nog een hele grote groep kinderen is met problemen ontstaan uit een hogere mate van sensitiviteit die nog niet benoembaar is. Een hogere mate van sensitiviteit waar het onderwijs, hulpverlening en opvoeding blijkbaar nog steeds geen rekening mee weet of wenst te houden. De noodzakelijke verandering om hier anders mee om te kunnen gaan is complex, zeker met al de verborgen agenda’s, machten en krachten van bijvoorbeeld de gevestigde medische wetenschap of de farmaceutische industrie. Deze farmaceutische industrie die niets liever wil dan zich vasthouden aan de overtuiging dat bewustzijn een chemisch gevolg is van hersenactiviteit. Logisch want zolang bewustzijn een gevolg is van chemische processen in ons brein, kunnen zij chemische middelen produceren (die noemen we medicijnen) die de zaak dan weer kunnen herstellen als het mis gaat of als aspecten daarvan in de weg gaan zitten. En daarin zijn ze overigens enorm succesvol met vorig jaar een winst van 420 miljard euro. Dit geeft aan dat blijkbaar heel veel mensen het moeilijk hebben en dit op chemische wijze oplossen. (twee jaar geleden anti depressiva 7,2 miljoen keer voorgeschreven in Nederland). Als bewustzijn niet meer gezien zou worden als een product van ons brein maar gezien zou worden als de constante factor door levens heen, zoals bijvoorbeeld de heer Pim van Lommel in zijn boek “Oneindig bewustzijn” beschrijft, dan zouden we daar ook op heel veel andere wijze mee kunnen dealen. En dan zou er ook meer ruimte ontstaan voor bijvoorbeeld de beelden, gevoelens, kennis en het weten wat jonge kinderen al kunnen hebben… inclusief de energetische ladingen en gevolgen daarvan die er bij horen.

    Hoe dan ook, het zou goed zijn als ook op scholen meer aandacht besteed zou gaan worden aan zaken als bijvoorbeeld de samenhang tussen emoties, gevoelens en de invloed van je eigen verleden daarin, of hoe je van strijd naar delen kunt stappen… Lessen in het leren geven en ontvangen van menselijke warmte….het zou de wereld veranderen en ruimte scheppen voor veranderingen.

  11. Beste Paul,

    ik onderschrijf jouw pleidooi voor aandacht voor de jeugd, maar heb toch wel wat kanttekeningen. Allereerst de stelling dat de jeugd de belangrijkste periode in het leven is. Is dat echt zo? Zijn niet alle perioden belangrijk als je ze bewust beleefd. Juist door daar zo de nadruk op te leggen vergroot je de druk op jeugdigen om te ‘profiteren’ van iets dat straks voorbij is.
    Ten tweede mis ik de rol van de ouders hier. Zeker, onderwijs en overheid zijn belangrijk, maar opvoeding begint thuis. Met liefde, aandacht en wijsheid. Met ruimte en richting….Is dat altijd gemakkelijk? Nee, natuurlijk niet. Maar ouders in staat stellen om goed op te voeden is wel heel belangrijk. Door slimmere schooltijden, door mogelijkheid tot part time werk, door bewust beleid voor herintredende vrouwen (of mannen!). En waar ouders die rol niet kunnen vervullen is aanvullende zorg nodig. Natuurlijk. Overigens, één van de grootste geschenken die je kinderen kunt geven is een stabiel gezin.
    Helemaal gelijk heb je als het gaat om het begeleiden in het maken van keuzes. Begin daar op tijd mee, neem de moeite naar voorlichtingsdagen te gaan, praat er over en laat het ook weer even rusten. Beslissen wat je wilt studeren of verder wilt leren heeft tijd nodig. En aandacht. Dat kan niet in de laatste maand van 5 havo of 6 vwo.
    En al die sociale media? Tijdens het ontbijt en avondeten geen telefoons geeft al twee belangrijke rustpunten per dag.

    • In mijn beleving zijn de eerste zeven jaren van een mens de periode waarin de fundamenten van zijn of haar persoonlijkheid worden aangebracht. Vergelijk het met de basis programmering van een computer. Gaat dat allemaal goed, dan zal er een goed en stevig fundament zijn waarop het leven in al z’n facetten kan landen… is het fundament slecht, onvolledig en gammel dan zullen er later veel problemen ontstaan in de ontplooiing van die mens en zijn of haar aspecten… En het vreemde is dat die eerste zeven jaar gelijk de meest machteloze periode van ons leven is, we kunnen als kind niets anders dan aanpassen en incasseren. En daarin hebben kinderen een geweldig overlevingsinstinct waardoor zelfs hele zware omstandigheden worden overleefd. Een nadeel van dat overlevingssysteem is dat het uiteindelijk een onbewust en automatisch werkend systeem wordt en ook blijft werken als die machteloze periode allang voorbij is…. Dat is ook de reden dat als volwassen mensen in een emotionele storm (bijvoorbeeld ruzie) terecht komen ze vaak weer kinderlijk gedrag gaan vertonen: schreeuwen, verwijten, uitschelden, janken, weglopen, slaan, verstoppen, verlammen enz….

      Die eerste jaren zijn in mijn beleving echt van levensbelang, zeker nu, nu meer en meer kinderen op aarde komen met al een hele hoop voorgeschiedenis die door een hogere mate van sensitiviteit en bewustzijn daar ook binding mee hebben.

  12. Helemaal mee eens Paul! De jeugd is overigens een maatschappelijke verantwoordelijkheid die niet zomaar uit te besteden is aan instanties. De eersten die verantwoordelijkheid dienen te nemen zijn de ouders. De overheid moet voorwaarden scheppen zodat de ouders die mooie taak optimaal kunnen uitvoeren. Als het gezin al uit elkaar getrokken wordt door noodzaak om in behoeften te voorzien of doorgeslagen individualistisch eigenbelang die in onze cultuur is geslopen dan is de jeugd, en daarbij onze duurzame toekomst, structureel het slachtoffer. Fijn dat je het zo onder de aandacht brengt.

  13. Beste Paul,
    Dank je voor je nieuwsbrief en ik onderschrijf het helemaal. Ik heb een 17 jarige dochter die nu het examenjaar van de VWO in is gegaan. Dit is een jonge dame die absoluut niet weet wat zij hierna wil gaan doen. Daarnaast trekt het leven aan haar. Door alle moderne en snelle communicatiemiddelen, lijkt het leven aan haar voeten te liggen. Allemaal veel interessanter dan die school. En dan kom ik aan kloppen met opmerkingen dat het wel goed voor je is om te leren en te sporten. Ze kotst het daarna vaak direct uit…..zit niet te zeuren.
    Als ik mediteer dan zet ik de gedachte neer, dar ze vanuit eigen kracht de juiste keuzes maakt. En dan laat ik het los. Ik wil haar helpen, maar zij heeft erg veel moeite het huidige onderwijssysteem te volgen. Mischien moet het onderwijs ook anders worden. Hebben de kinderen, die met een hoeger bewustzijn op aarde komen, wellicht behoefte aan andere prikkels.
    Ik vind het lastig, Paul. Misschien heb je als wijs man nog een tip voor een zoekende vader. Je wilt het beste voor je kind, niet dan?

    Warme groet,

    Willem Elzinga

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


2 + 4 =