Digitalisering van de mens

14

De crisis krijgt angstwekkende vormen en er ontstaat paniekvoetbal in het beleid. Het is begrijpelijk dat men naar de weg zoekt van de minste weerstand, dat is een steeds dieper ingrijpende bezuiniging. Men denkt vaak de problemen gemakkelijker te kunnen oplossen door te bezuinigen, door mensen te ontslaan, door efficiënter te werken. Dat brengt een steeds strengere controle met zich mee. Het leidt tot meer regels en een nog ingrijpender digitalisering van het leven.

De mechanisatie van ons leven maakt de mens tot een machine-onderdeel van een digitaal bureaucratische systeem zonder bezieling en zonder creativiteit.

Vaak zijn het de mensen zelf die vragen om een strenger toezicht om daarmee meer zekerheid te krijgen. Hierbij wordt over het hoofd gezien dat deze weg ook verlammend werkt op de bezielende vernieuwingskracht en de eigen verantwoordelijkheid van de mensen. Door radicale ontslagen gaat veel deskundigheid verloren, door  radicale bezuinigingen gaat veel energie verloren en wordt veel inspiratie gedoofd.

De ombudsman heeft al de waarschuwing geuit om niet meer regels op te leggen, omdat daarmee geen enkele verbetering wordt bereikt. De Algemene Rekenkamer heeft gewaarschuwd voor een te strenge regelgeving in het onderwijs die de kwaliteit van het onderwijs niet ten goede komt. In de zorgsector hebben we voortdurend te maken met verandering van de richtlijnen.

Deze regeltucht heeft bijna alle lagen van de maatschappij aangetast. Een gehandicapt kind wordt in een cel gehouden omdat het kind geen identiteitsbewijs heeft. In het onderwijs is de tekst van de Citotoets een bron van verwarring geworden. Een probleemgezin krijgt met wel 17 instellingen te maken. Voor een bepaalde vergunning is de medewerking van allerlei overheidsinstanties nodig wat erg tijdrovend is. De vraag komt op hoe we van die stress afkomen.

De mechanisatie van ons leven maakt de mens tot een machine-onderdeel van een digitaal bureaucratische systeem zonder bezieling en zonder creativiteit. Die ontwikkeling beperkt steeds meer de eigen verantwoordelijkheid van mensen en frustreert de vernieuwing, maar leidt wel tot mogelijk nog meer bezuinigingen.

Ik heb me afgevraagd hoe de landen in Zuidoost-Azië, zoals India, en die in Afrika en Zuid-Amerika, die alle door dezelfde wereldwijde crisis worden geraakt, toch in staat zijn te groeien. Deze landen worden vaak corrupt genoemd, maar ze blijken wel in staat de mensen te inspireren en te motiveren om het land op te bouwen. De mensen zijn zich bewust van hun eigen verantwoordelijkheid. Ze werken aan de groei en schenken veel minder aandacht aan strenge controlesystemen of bezuinigingen.

Het is hoopgevend dat ook in Nederland velen, ook in leidende posities, zich steeds sterker bewust worden van hun verantwoordelijkheid om iets aan de regelzucht van de overheid te doen. De ombudsman en Algemene Rekenkamer geven het goede voorbeeld in hun beleid. De chaos van de crisis is de buitenkant van ons leven, dodelijk voor de externe zekerheid. Maar aan de binnenkant groeit er gelukkig ook innerlijke zekerheid als een spirituele kracht.

Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

14 REACTIES

  1. Ik heb al een aantal individuele ‘ vertalingen’ van het woord digitalisering gelezen. De semantiek van dit woord in deze context blijkbaar divers. Ik zou mijn aan willen sluiten bij de vertaling van doorgeslagen regelgeving en bureaucratie. Doorgeslagen omdat het de passie bij werknemers volledig wegneemt. Vooral in de zorg is dit zichtbaar. Worden werknemers of zorgverleners zodanig gewantrouwd dat zij elke minuut maar moeten gaan verantwoorden? Een werkschema krijgen waarin aandacht geven aan een patiënt/cliënt geen productcode is, geen geld oplevert en dus zo veel mogelijk vermeden moet worden? Geen wonder dat hulpverleners afstompen en hun werk minder leuk vinden. Met de administratieve overkill ontneem je ze hun intrinsieke motivatie waarom ze voor hun vak gekozen hebben. Vertrouwen i.p.v. wantrouwen. Verantwoordelijkheid i.p.v. controle. Laat de werknemer doen waar ie goed in is. Zijn hart volgen.

  2. Beste Paul,

    Ik kreeg deze nieuwsbrief doorgestuurd om de titel. In 2009 heb ik namelijk een artikel geschreven met de titel: “De digitalisering van de cultuur: een veelzijdige poging om de mens te verzwakken”
    http://www.globalsoul.nl/schrijfsels/digitalisering.htm

    Het legt eigenlijk uit wat digitalisering eigenlijk is, hoe we het overal in ons leven tegenkomen en op welke manier het onze relatie tot de werkelijkheid vervomt. Levend in dit systeem, moeten we ons daar bewust van zijn.

    Op een goede manier gebruik maken van digitalisering, gaat gepaard met bewustwording over de beperkingen van de toepasbaarheid ervan en de voordelen. Niet voor alles is digitalisering een oplossing, net zoals marktwerking niet voor alle sectoren goed is.

    Als ik het goed begrijp dan gebruik jij het woord digitalisering in de betekenis van systematische regelgeving en ordening. Ik ben het met je eens dat de dominantie van het systeem ondermijnend is voor de creativiteit, voor het zelfvertrouwen en de veerkracht van de mensen.

    Ik heb me ook afgevraagd waarom wij ons het systeem zo laten opdringen en waar we eigenlijk tegen vechten als we er ontevreden over zijn.
    Mijn antwoord daarop vond ik in: “Het systeem zit in jezelf”.
    http://www.globalsoul.nl/schrijfsels/systeem.htm

    Wakker worden voor wat onze evolutie in de weg staat is wat mij betreft de eerste stap op weg naar bewustwording van de wijsheid, waarheid en kracht die we in ons hebben (in de ziel), om onafhankelijk te worden van het systeem en onszelf te ontplooien op een veel dieper en hoger niveau.

    Hartelijke groeten,

    Stef

  3. Beste Paul,

    Mooie column die aan het denken zet. Of liever gezegd voelen. Voorbij de angst en de emoties naar onze basis. Naar de stilte in onszelf. Wat is mijn taak in deze wereld? Waar gaat mijn energie van stromen? Uiteindelijk is dat alles waar het om draait en -mijns inziens- de enige weg tot duurzame verandering.

    Binnenin jezelf is integriteit, puurheid, rust. De stress, scoringsdrang, winst ten koste van alles in onze huidige maatschappij is een afspiegeling van de verwijdering van onszelf. Wij zijn de maatschappij. Je kunt een ander niet veranderen, slechts jezelf. Er is een steeds groter wordende zoektocht naar zingeving en duurzaamheid. Laten we die krachten gebruiken om mensen naar binnen te brengen. Via de Coaching Alternative methode, mindfullness, zen, yoga, wat er dan ook voor het individu aanspreekt en nodig is. Evidence based resultaat, zonder geitenwollen sokken. Alle kennis die nodig is, is reeds binnen ons aanwezig. We hoeven alleen maar te -leren- luisteren.

    Eng? misschien wel. Spannend? Jazeker. Nieuw? zeker niet, deze kennis is van alle tijden.

    Ik kan je beloven dat je leven mooier, intenser, en diepgaander wordt dan je voor mogelijk had gehouden. De vraag is: wie durf? De weg naar binnen te gaan, daar waar we demonen en draken vrezen. (terwijl we weten dat ze niet bestaan!) Kop in het zand en doorleven, of toch maar eens op zoek naar die diepere motivatie en kracht in jezelf? Ik nodig je uit het eens te proberen, je zult er geen spijt van krijgen!

  4. Ook ik deel de zorg van angsten die ons overal lijken te achtervolgen. Het werkt verlammend. De liefde stokt, kan niet meer stromen. Terwijl daar de kracht ligt van werkelijke ontwikkeling, van jezelf vinden en kunnen verbinden met de ander. Wat voor mij steeds duidelijker wordt, is dat de verlossende antwoorden niet kunnen worden gegeven door onze regering. Zij zitten gevangen in hun eigen dogma’s. Alleen als wij als individuele burger zoeken naar wat we werkelijk willen in het leven, wat onze diepere waarden zijn en deze vervolgens actief gaan leven, dan wordt een verschuiving zichtbaar. Volgens mij is die er al in enige mate. Zij het met vallen en opstaan.
    Maar de sociale druk is hoog en onze eigen dogma’s werken tegen ons. Ik ervaar die zelf ook, iedere dag opnieuw. We weten bovendien van wetenschappelijke experimenten dat mensen het moeilijk vinden een afwijkend standpunt te nemen, zelfs als ze 100% zeker weten dat ze gelijk hebben; ze sluiten zich aan omwille van de groepsdruk.
    Het goede nieuws is dit: ik weet dat er bedrijven zijn die hun medewerkers stelselmatig in staat stellen hun ideeën anoniem te uiten, om op die wijze toch out of the box inzichten te krijgen. Misschien niet de beste methode, maar wel een die creativiteit weer laat stromen. Als duidelijk wordt hoe essentieel dat is, kan het wellicht wat openlijker.

    Hoop doet leven!

  5. Mooi zoals u de hedendaagse problemen beschrijft. Met de regels alleen komen we geen stap verder. Ergo, als men zich daaraan houdt dan wordt de mens buiten spel gezet, van geld en goed ontdaan. Houdt men zich er niet aan dan worden de burgers beboet en ontstaan weer andere regels waarmee de beleidmakers zichzelf indekken. Het wordt echt tijd dat we weer normaal werkzaam kunnen zijn en dat samenwerking kan ontstaan. Het lijkt wel op pure machtstrijd en zolang dit bestaat gaan we aan het hogere doel voorbij. Ik ga er van uit dat de regering best een goede intentie heeft. In het systeembeleid kan men daarvan niets merken.
    De meeste mensen willen zich best inzetten voor een vredelievende samenleving. Dat biedt toekomstsperspectief.

  6. We zijn echt het spoor bijster als we mensen en menselijke processen transformeren in een verzameling eentjes en nulletjes, terwijl we woorden als ‘verbinden’ en ‘delen’ steeds meer (onbewust) beginnen te zien als muisklikken die je terloops, tussen twee slokken koffie door, tijdens het facebooken even kunt uitvoeren om een kortstondig goed gevoel te scoren.
    Naar ons hart en onze passie moeten we ondertussen op zoek in flitsende cursussen die je vervolgens weer trots op je (digitale) cv kunt plaatsen… en dan weer snel door naar de volgende uitdaging die ons verder versnippert.
    Het is mede dáárom dat ik dankbaar ben met (weer) een mooi en helder artikel als hierboven, waardoor de kans vergroot dat steeds meer mensen écht wakker gaan worden en de verantwoordelijkheid zullen nemen om de essentie van de unieke, levende mens in ons gemeenschappelijk bestaan hoog te houden. Het is er absoluut de hoogste tijd voor!

    Beste heer de Blot, hartelijk dank voor deze prachtige bewustmaker. Ik stuur ‘em met genoegen door!

  7. Regels zijn niet de oplossing, Ze zijn verworden tot het probleem. Ze zijn mijn inziens een antwoord om de ‘angst’ te beteugelen. Wat is dat toch, die angst voor fouten, tekortkomingen, falen?
    Dat dichttimmeren van ‘alle’ gaten en mazen, dat streven naar onfeilbaarheid. We verstikken en creeren achterdocht.

    Kan het anders? Ik denk het wel. Wees duidelijk wat je verwacht, en geef mensen ruimte om zelf verantwoordelijkheid te nemen. En wees opnieuw duidelijk wat de consequenties zijn als je de boel bedondert. En blijf… altijd ruimte geven aan de uitzonderingen, die de regel bevestigen.

    En het zou bovendien fijn als de ‘leiders’ (de bestuurders van grotere organisaties) het eigenbelang wat minder sterk tot hun doel verheffen, maar meer kiezen voor het hoger gedeeld belang.

  8. Beste Paul,

    Prima blog. Ik kan me vinden met de strekking van je verhaal. Echter zie ik alleen maar de negatieve effecten van digitalisering, met name gericht op “controle”.

    “Het leidt tot meer regels en een nog ingrijpender digitalisering van het leven. Vaak zijn het de mensen zelf die vragen om een strenger toezicht om daarmee meer zekerheid te krijgen.”

    We praten elkaar angst aan, terwijl er juist zoveel mogelijk is door digitalisering
    http://www.frankwatching.com/archive/2011/12/30/lente-in-het-onderwijs-weg-met-angst-voor-social-media/

    Weg met de angst! laten we meer vertrouwen hebben in de mensen!
    http://marcelkesselring.wordpress.com/2012/06/04/social-media-protocol-op-basis-van-vertrouwen-in-leerlingen/

    Er gebeuren fantastisch dingen in onderwijs, laat we het meer over die “pareltjes” praten, dan wordt het pas echt lente!
    http://www.frankwatching.com/archive/2012/03/29/social-media-tools-in-het-onderwijs-inspirerende-praktijkvoorbeelden/

  9. Wanneer je weinig hebt (te verliezen), dan is de vrijheid groter om echt te kunnen ondernemen en te bouwen. Zie Nederland na de tweede wereldoorlog en de opkomende economiën.

    In China maken weinig mensen zich druk om milieuvervuiling (op de extreme gevallen van smog na dan in grote steden), terwijl hier in Nederland de regels maximaal zijn en het steeds meer geld kost. In Europa wordt gehandeld met milieu-‘penningen’, daar wordt flink geld mee verdiend ook in de tussenhandel ervan. Het kan allemaal.

    De politiek en de overheid hebben geen vrijheid. Geen enkele overheidsambtenaar durft verantwoordelijkheid te nemen, er wordt constant teruggefloten en afgestraft. De politiek wordt indirect betaald door de multinationals en dansen naar hun pijpen. De politicus moet zich voegen naar de belangen van de partij, dat is allang geen idealisme meer (of je moet winstmaximalisatie een idealisme willen noemen).

    Ruilen met de opkomende landen dan? Toch liever niet. Corruptie is één ding, maar het is daar nog veel eenvoudiger om echt lastige mensen voor eeuwig het zwijgen op te leggen.

    Waarom zou je voor andere mensen op de barricaden gaan staan? Ze vragen er toch niet om. Er verandert pas echt iets in de samenleving als de meerderheid zich bewust wordt hoe de wereld in elkaar steekt en gezamenlijk een plan trekt wat begint met niet meer meedoen met het huidige systeem (-denken).

  10. Beste Paul,
    Fijn dat je steeds weer even de vinger op de zere plek legt. Zelf kan ik zo’n behoefte hebben aan mensen om mij heen die ondanks de tegenkrachten zoeken naar wat wel mogelijk is, waar nieuwe wegen te vinden zijn, creativiteit bevorderen en zijn.
    Van mij mag je nog meer de positieve krachten benadrukken!

  11. Ja, met een geweten dat minder ruimhartig is,.. kan de combi van regels en digitalisering de horror worden die Orwell voorspelde. Ik ondervind het zelf ook,.. Incl,. de verstikking van innovatie die overduidelijk eronder leidt,.. Sterker de levendheid van een organisatie wordt zichtbaar en voelbaar aangetast. De feiten zijn helder. Grote vraag: wat doen we eraan.?? Wat is het alternatief, waar ook mensen die vanuit angst leven en werken (die zijn er nu eenmaal nog veel) innerlijk hun rust in vinden…
    (Kanttekening over landen in Zuid Amerika en India…. Deels komt daar de (ogenschijnlijke) economische (want qua sociale aspect weet ik nog niet zo net!!) verbetering ook door gastheer zijn als belastingparadijs. .)

  12. Geachte heer Blot, beste Paul,

    Helemaal eens met de column. Creativiteit is zo ontzettend belangrijk. We mogen meer in onszelf geloven en ons hart volgen. Hoe makkelijk dat ook klinkt, en hoe moeilijk dat tegelijkertijd ook is, want er zijn nogal wat regels! Om het zakelijker te houden: we moeten veel meer anti-cyclisch denken en handelen. Mijns inziens door in te zien dat Nederland / Europa zichzelf teveel beperkingen oplegt uit angst en het willen behouden van de macht. Als ondernemende mensen moeten wij ons daar niet aan ergeren of door laten beperken. Maar we kunnen er heel veel van leren: zien hoe het niét moet. In je eentje kun je Europa niet veranderen. Maar je kunt wel stappen in de goede richting zetten: door actief binnen je eigen bereik steeds weer de je eigen toegevoegde waarde op te zoeken, de samenwerking met gelijkgestemden aan te gaan en dat omzetten in slagkracht. Hoe klein het ook lijkt. Creatief blijven denken en doen, want het leven is te kort om jezelf te beperken!

  13. Beste Paul,

    Dank weer voor je mooie en heldere column. In eerdere publicaties schrijf je ook dat alles wat aandacht krijgt groet. Ik deel deze gedachte en gebruik dat in mijn dagelijkse werk. We geven onze aandacht volledig aan regels, bezuinigingen en systemen die niet meer werken. Kortom: we kijken naar wat niet (meer) goed gaat in plaats van wat er wel is. Dan doen we op de werkvloer, op school. We zitten gevangen in een systeem dat op verbeteren uit is.

    Daar ligt echter niet de sleutel. Waar we aan toe zijn is vernieuwing, anders denken. In mijn ogen is daarbij je eigen innerlijke kracht de bron. Daar is bezieling te vinden.

    Hartelijke groet, Lambert Mutsaers

  14. Beste Paul,
    Als we in ons land de grote illusie van ‘maakbaarheid’ loslaten, het idee dat als je alles maar goed genoeg regelt, er niets meer fout kan gaan, dan zou er al een veel reëler beeld van de wereld ontstaan. Daarin zouden politiek en pers voorop moeten gaan.
    Als we weer gaan beseffen dat niet alles foutloos verloopt, dat tegenslagen onlosmakelijk aan het leven zijn verbonden, kunnen we zaken gaan accepteren zoals ze zijn. Kunnen we de situatie gaan zien zoals het is, een moeilijke fase, waar we ons wel doorheen gaan slaan. We gaan ons er doorheen slaan: Hé, dat is positief, dat is een begin van opbouw.
    Als we in onze dagelijkse confrontatie met het nieuws een beetje meer van deze realistisch, maar positieve energie meekrijgen, slaan we ook hier snel een andere weg in.

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


44 + = 47