Met geld kan je goochelen

16

Onbegrijpelijk is het bericht dat ruim 400 miljoen is vervlogen en 9 miljard onduidelijk is besteed. Hopelijk is het een sensatieverhaal van de media, maar iets ervan moet wel waar zijn. Hoe is het mogelijk vraagt iedereen zich af. Voor mij is het niet onbegrijpelijk gelet op de grootschaligheid van een heel land. Bij gezagsdragers mag je ervan uitgaan dat het geen criminelen zijn al kan er een geldgraaier tussen zitten. Het zal meer onmacht en onkunde zijn. Voor een dergelijk ingewikkelde bureaucratie zijn echte deskundigen nodig.

Deskundigheid, daar zet ik vraagtekens achter, want het gaat in de politiek niet zozeer om deskundigheid maar meer om partijdigheid in letterlijke zin. Binnen een partij heerst er solidariteit. Men kan elkaar niet afvallen. Democratie is partijdigheid, waar ook het rechtssysteem geen greep op heeft.

We hebben in Nederland een redelijk goed rechtssysteem.Vrouwe Justitia beschikt over een duidelijk omschreven rechtssysteem. De burger weet waar hij aan toe is en elke cent die hij de staat moet betalen zal ook betaald worden. Daar is een uitgebreid en duur controlesysteem voor ingesteld, dat kleine ondernemers schatten geld kost, maar hen weinig oplevert. Dit controlesysteem is enkel neerdalend, maar niet opstijgend. Wie de wet overtreedt krijgt boete en wie zwaar tekortschiet in betaling kan zich wel bij de voedselbank gaan melden. Alles is tot in de puntjes geregeld. Maar deze wetmatigheid is enkel omlaag gericht en geldt niet naar boven. Voor fouten die machtshebbers van de overheid maken kan geen boete opgelegd worden, wel een bonus of promotie.

Een heel ander verhaal is het onrecht, dat valt niet onder het rechtssysteem van Vrouwe Justitia, want daarvoor is ze geblinddoekt. Als een kind na zes jaar in Nederland het land wordt uitgezet is dat in overeenstemming met het recht, maar het blijft onrecht. Als een moeder met kleine kinderen wordt ontslagen en haar huishuur niet kan betalen wordt ze na 3 maanden het huis uitgezet. Dat is volgens het recht maar blijft onrecht. Als de mensen van hun moeizaam verdiend inkomen vierhonderdduizend zien verdwijnen is dat rechtmatig, maar wel slecht ingeboekt, en het blijft onrecht. Het is onrecht om het bezit van de belastingbetaler zomaar te laten verdampen. Onrecht is niet strafbaar, want het valt niet onder het recht maar onder de ethiek..

Mijn vraag is waarom een burger die zijn belasting niet betaalt of te hard rijdt wel een boete krijgt en een beleidsmaker die het geld van kantoor opmaakt wel strafbaar is, maar een gezagsdrager die enkele miljoenen van de burgers laat rondslingeren niet. Gezagsdragers die geld verdienen kunnen zelfs een bonus krijgen of gepromoveerd worden. Waarom is er geen boete voor deze gezagsdragers als ze geld laten verdwijnen? Waarom hoeven ze het geld niet terugstorten als ze het kwijtraken? Een rechtszaak beginnen heeft geen zin en een deskundige accountant zal er een burn-out van oplopen. Toch is het voor iedereen duidelijk dat het verlies van vier miljoen van anderen zonder terugbetaling nooit rechtmatig kan zijn..

We hebben in Nederland een goed rechtssysteem, maar een onrechtssysteem ontbreekt. Gelukkig wordt hier iets aan gedaan door de ombudsman. Maar er is meer mogelijk door de burgers zelf, die slachtoffers van het onrecht weten op te vangen. Gelukkig gebeurt dat ook steeds meer. Daar is geen wet voor nodig en iedereen kan eraan meewerken. Het onrechtssysteem kunnen we zelf hanteren.

 

Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

16 REACTIES

  1. Geld was oorspronkelijk een ruilmiddel, is mij geleerd. Het lijkt verworden te zijn tot een doel op zich: geld verdienen. Daar spreek ik -ook als jurist- geen waardeoordeel over uit. Geld ‘ver-dienen’ is mijns ziens ‘ver’ af te komen staan van het ‘dienen’, dus van een dienende/ondersteunende functie in de samen-leving. De weerslag daarvan ervaren we niet alleen maatschappelijk, maar ook in de mentaliteit van ons als mensen. We worden er dus niet gelukkiger van als alles om geld draait (en graait) en dat ligt niet aan het geld. De weerslag er van kan zijn dat wij als mensen ons zich op onze oorspronkelijkheid ook dreigen te verliezen. Daar betalen we als samenleving een prijs voor die niet in geld is uit te drukken.

  2. Recht en politiek zijn met elkaar verbonden. Maar rechters doen het niet goed en politici ook niet. Ik denk dat de wet uit een andere tijd stamt. Mensen zijn door ervaring wijzer geworden; liggen dus voor op rechters in maatschappelijke belevingen. Politici zouden dat moeten oppakken en handelen. Helaas werken alle politieke partijen niet mee, omdat ze erg met zich zelf en elkaar bezig zijn. Wie pakt dit op om deze anomalie uit de wereld te helpen?. Waarvan acte

  3. Dear Paul,

    A wonderful piece of thinking – many thanks for the inspiration.
    The message is clear: “Onrecht is niet strafbaar, want het valt niet onder het recht maar onder de ethiek.”
    Although, as criticised by some, your data is not supported by evidence, it is rather the elements you have touched that are critical. And that is to remain alert for being a constructive human society.

    Once again, thank you for sharing your thoughts with us.

    Wishing you good health and joy in life.

    Zsolt

  4. Prachtige column en 100% waar! Met geld kan je goochelen. De vraag is welke trucs leiden tot gerechtigheid?

    Samen sta je sterk – Alles is Familie – Convenant BZW en BGFB

    Met de woorden ‘samen sta je sterk’ werd wo 12 juni 2013 het convenant bekrachtigd tussen de Brabants Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) en het Brabants Familiebedrijven Genootschap (BFBG). “Samen sta je sterk en kan wij onze stem beter laten horen.”

    BZW-voorzitter Peter Swinkels en BFBG-voorzitter Bob Hutten tekenden bij het Brouwershuys Morees in Lieshout het convenant. “Ondernemers maken het verschil”, benadrukte Swinkels dan ook in zijn verhaal. “Wie naar de Nederlandse overheid kijkt, weet dat het stil heeft gelegen. In elf jaar tijd hebben we zeven kabinetten gehad. De wereld staat nu op zijn kop. Laten we het gewoon eens omdraaien. Niet onszelf tegen elkaar opzetten, maar zoeken naar sociale cohesie. Uitgaan van onze vermogens en creativiteit, de enorme kracht die we met zijn allen, en Brabant en Zeeland in het bijzonder, hebben.”

    Het politieke en bancaire onvermogen is evident. Alle beerputten, fraudezaken, die sindsdien zijn geopenbaard heeft kennelijk gezond besef en dito bewustzijn in ontwikkeling gebracht. Brabant en Zeeland inspireren Den Haag en Hilversum!

    Ook die publicatie van de column ‘Zijn wij Blind?’ bracht nogal wat in beweging…

  5. Beste Paul,

    Ik zit in die projectenwereld bij de olie en infra. Vooral bij infra is het een mix van de verkeerde resources, slechte planning en in de armere landen komt daar nog corruptie bij. Daar gaan wij wat aan doen met de Blue Swan Theory ( om de mens te upgraden ) en de applicaties in de World Trade Port ( voor simpeler projectbeheersing en wereldhandel ). We houden je op de hoogte.
    Het is ZONDE als wij niet in staat zijn projecten efficient te laten verlopen. Heel de mensheid heeft er last van. En dat is niet goed voor je zielerust en gezondheid.

    Met vriendelijke groet.

  6. Hoewel ik mij in de strekking van deze column kan vinden, vind ik de cijfermatige onderbouwing inconsistent en mis ik de bronvermelding.

    Je spreekt over 400 miljoen en 9 miljard, terwijl dit 472 miljoen respectievelijk 2 miljard moet zijn (http://www.elsevier.nl/Economie/nieuws/2013/8/Ministeries-geven-472-miljoen-euro-onrechtmatig-uit-1328555W/). Later spreek je over vierhonderd duizend aan inkomen dat verdwijnt, maar het is niet duidelijk waar dit bedrag betrekking op heeft. Vervolgens spreek je over het ‘verlies van vier miljoen van anderen’.

    Ik vind dat deze column onsamenhangend en slecht onderbouwd geschreven is. Verder wil ik nog kwijt, dat ik de dialoog mis. Heer De Blot komt met een stelling, die hij meestal niet in detail onderbouwt, maar gaat nooit in op specifieke vragen (althans, mij is dat nog niet opgevallen). Wellicht is dat ook niet de bedoeling of heeft hij daar geen tijd voor, maar bij feitelijke onjuistheden zou het hem wel sieren als hij daar toch op in zou gaan.

    Het is goed om mensen aan het denken te zetten, maar zijn slotbetoog dat mensen zelf een onrechtsysteem kunnen hanteren is mij niet geheel duidelijk. Als we constateren, dat er 472 miljoen aan overheidsgeld is uitgegeven, wat betekent dit dan concreet?

    – wie neemt welke maatregelen om dit te voorkomen? Valt dit ook ergens na te lezen?
    – is er inzage in welke bedragen op welke ministeries onrechtmatig zijn uitgegeven?
    – wie zijn verantwoordelijk voor deze onrechtmatig besteedde bedragen en hoe en wanneer worden de verantwoordelijke bestuurders voor hun ‘onrechtmatige daden’ ter verantwoording geroepen?

    Zo kun je nog een tijdje doorgaan. Geld wordt in principe met (hard) werken verdient en dient mede daarom ook verantwoord uitgegeven te worden. Zowel qua besteding zelf als de controle hierop. Als een overheid, cq zij die de eindverantwoordelijkeheid dragen geen concrete en voor iedere burger zichtbare maatregelen op neemt, dan krijgt de overheid hier vroeg of laat de rekening voor gepresenteerd. Onrecht kun je aan de kaak stellen, maar moet uiteindelijk door het rechtsysteem zelf bestreden worden. Enig boerenverstand kan daarbij ook zeer effectief zijn.

    • bovenstaande antwoord gaat over beeing right,en er is een complex geraakt zou Jung zeggen, wat zou u echt willen zeggen? waar voelt u zich op aangesproken? de hele maatschappij is doorspekt geweest van HEBBEN in plaats van ZIJN, we zijn het menselijke vergeten, macht en onmacht leidt tot niets. we hebben mensen nodig die gaan staan voor onrecht, er kloppen zaken niet! en ieder weldenkend mens weet dat we niet alleen een economische crisis hebben maar een ethische.ik ben altijd weer blij met de column van Paul het zet tot nadenken en inspireert.

  7. De overheid zit in een vicieuze cirkel:
    1. Er wordt een ‘probleem’ ontdekt.
    2. Een onderzoekscommissie wordt samengesteld om het probleem te onderzoeken.
    3. Men constateert dat de huidige wetgeving niet voldoende is en men creëert nieuwe regels/wetten om dit hiaat ‘op te lossen.’
    4. Er zijn meer ambtenaren nodig om dit nieuwe beleid uit te voeren en te handhaven.

    Elk ‘probleem’ wordt op de bovenstaande wijze ‘opgelost’, waardoor de omvang van de overheid steeds verder toeneemt.

    Het wordt tijd om eens echt te bezuinigen en dat betekent grondig snoeien in het personeelsbestand van de overheid, net zo lang, totdat er slechts drie overheidsinstellingen over zijn, te weten: “Politie, Leger en Rechterlijke macht”, de rest kunnen we als volk best zelf regelen, bijvoorbeeld via doelgerichte stichtingen en verenigingen.

  8. Beste Paul,

    Zoals zo vaak, de vinger op de zere plek die de meeste van ons wel zien, maar alleen maar machteloos naar kunnen kijken en beschrijven. Er is niet alleen iets mis met economie en het bijhorende bedrijfsleven (die zich steeds meer achteruit lijken te bewegen in plaats van na te denken) en de politiek (inderdaad top-down denkend en handelend) en in het verlengde ervan met de democratie. Zoals één van de schrijvers terecht opmerkte, is democratie bestuur van het volk. Een kritisch denkend volk is daar wel voor nodig, maar dat wordt door politiek (educatie- en cultuur)beleid – wellicht met een schuin oog naar het bedrijfsleven – vakkundig om zeep geholpen. Jouw stem, Paul, moet hoorbaarder worden. Dank weer voor een oplettende blog!

  9. Bedankt voor dit schrijven. Zelf ben ik vanwege de bezuinigingen mijn baan kwijtgeraakt. Ik was werkzaam in de zorg, in het bedrijfsleven en zelfs voor de overheid in de dienstverlenende sector. Er werd gezegd dat bezuinigingen goed was voor de economie en ik had geen probleem om daaraan een steentje bij te dragen. Het probleem is echter dat de mensen die dit zeiden zichzelf wel gingen verrijken en dat vele medemensen met mij die dit land een gezonde welzijn en welvaart wensen het vertrouwen in het systeembeleid kwijtraken en zelfs diep in schulden geraken. Als burger heb ik totaal geen idee meer hoe het rechtssysteem werkzaam is, waar ik aan toe ben en wat mijn rechten zijn. Ditzelfde geldt voor vele mensen die zich letterlijk en figuurlijk inzetten en werkzaam zijn voor een beter leven alom.
    Ik zit inmiddels in de bijstand en word enkel geconfronteerd met allerlei plichten en hoewel ik daaraan voldoe en wens te voldoen wordt dit zelfs onmogelijk gemaakt. Over ontstane misstanden wordt communicatie hieromtrent afgeblokt. Ik heb begrip voor de problemen die politici ervaren, dat zijn de dezelfde problemen die ik als medemens tegenkom. Dat wij elkaar moeten gaan bevechten als zijnde burger en politici vind ik echter raar. Zij leven momenteel, net zoals ik, van gemeenschapsgeld, cq. belastinggeld. Evenals u ben ik van mening dat de meeste politici geen onrecht wensen te creëren of als crimineel willen worden beschouwd.
    Dat zelfde geldt echter voor mij en vele “goodwillende” burgers in hedendaagse maatschappij.

  10. Het leek aanvankelijk dat ik het voor de eerste keer niet eens zou zijn met jouw column Paul. Daar waar je spreekt over “goed” of “redelijk goed”.

    Paul, de besteding van de EU is nog geen enkele keer verantwoord! Dat gaat over honderden miljarden Euro’s elk jaar. En de politieke wens is om nog meer over te dragen aan dit gedrocht.

    Paul, jouw verhaal brengt mij wel op een idee. Nu heeft de overheid het monopolie op vrijwel alles. Jij noemt dat neerdalend. Voor opstijgend is er niets. Er ontbreekt een “onrechtsysteem”.
    Mijn idee is zo snel mogelijk volkstribunalen invoeren. Het volk draagt cases aan en uit het volk wordt per cases het tribunaal gekozen. Dus het woord is niet aan de wetgevende, niet aan de uitvoerende- en niet aan de rechterlijke macht. Het woord is aan het volk.
    Wellicht helpt dit een tijdje het onrecht te beperken en voorkomen.
    Totdat de macht het weer corrumpeert, chanteert en opkoopt?

  11. Beste Paul,
    Bedankt voor uw column. Ik vind het altijd zulke troostende woorden. Ze geven adem. Wat zou het mooi zijn zeg als er bij de “top” besef/bewustwording gecreerd wordt omtrent het ver-goochelen van gemeenschapsgeld. Dat zou fijn zijn. Dat een “topper” zegt… ik geef mijn bonus dit jaar aan deze positieve beweging, of… He.

    Ik wil wel een “topper” worden, dat lijkt mij fijn. Ik heb genoeg positieve ideeen waarmee ik het verdwenen geld weer zichtbaar kan maken. Ook een soort goochelen… en dat kunnen er ook velen. Bezig zijn met onrecht is een ander verhaal en dat lijkt mij het zwaarste wat er is. Diep respect voor wie het onrecht kan goochelen naar recht.

    strekking van deze reactie? Is er niet, toch fijn dat ik uiting kan geven aan mijn gevoel. Bedankt daarvoor.

    Met de hartelijke groeten aan uw voeten, Yvette

  12. Beste Paul,

    Als democratie faalt door partijdigheid, is filosofie dan het beste antwoord op een vernieuwend leiderschap met onpartijdigheid en ethische normen?

    Is politiek gedoemd een onwerkzaam middel te zijn, wat louter wedijver vergroot waar ethische samenwerking werkzamer blijkt?

    Hoe kunnen we verder bijdragen om het ‘onrechtsysteem’ van de grond te tillen?

  13. dank voor je column Paul. Ik kan het lezen van het boek ‘eigen rechter’ van Jan Terlouw ook zeer aanbevelen. Gaat hierover. Of het recht rule based of principle based moet functioren is al een een zeer oud vraagstuk.

    Overigens denk ik dat Nederland erg zuinig moet zijn met het rechtssysteem. Aan de onafhankelijkheid van de rechter wordt geknaagd. De toegan tot rwcht wordt bemoeilijkt en we hebben een overheid die zelf regelrecht de wet overtreedt in hoe bijvoorbeeld de politie omgaat met privacy. Er worden gegevens vastgelegd die niet vastgelegd mogen worden, we weten en er wordt niet ingegrepen. Immers, wie zou dit moeten doen.

    Nog griezeliger vind ik het dat enigszins triomfantelijk in de krant staat dat de USA weer 6 mensen met een drone in het Midden Oosten heeft gedood. Juridisch is dit volgens mij een gelijkwaardige gebeurtenis met de hypothetische situatie dat de USA 6 mensen op de Dam in Amsterdam zou doden. Als ik me vergis hoor ik het graag.

    Neen, gelukkig gaat er veel goed in Nederland. Maar kritische belangstelling op het functioneren van een overheid, waar Paul schrijnenende voorbeelden van noemt, is altijd op zijn plaats.

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


+ 12 = 22