Kinderen zijn onze toekomst

23

In Nederland is er veel aandacht voor opvoeding en onderwijs. Dat is meestal niet vanzelfsprekend in een cultuur waar geld en economie allesbepalend is. Goede zorg voor het kind is ook de belangrijkste investering in duurzaamheid. Hoewel steeds meer mensen het belang daarvan inzien, speelt duurzaamheid nog vaak een ondergeschikte rol bij het maken van economische keuzes.

Het kind streeft onbewust naar duurzaamheid, die de energiebron is voor zijn verwondering en nieuwsgierigheid en daarmee ook van zijn vindingrijkheid. Het kind probeert alles uit en komt door trial and error tot diep gewortelde levensinzichten, die het zijn hele leven houvast zal bieden. Die vormen zijn innerlijke zekerheid om ook in crisissituaties overeind te blijven. Deze existentiële rijkdom verwerft het door spel en samenspel, door voorbeelden van anderen en waardering van anderen.

Het kind is de drager van onze toekomst en vormt de grondslag van duurzaamheid.

In zijn jeugdavonturen leert het kind zich thuis te voelen in zijn leven. Wie als kind geen verantwoordelijkheid draagt en geen waardering krijgt, zal er als volwassene ook niet mee leren werken. Wie als kind geen vrienden leert kennen, zal op oudere leeftijd ook niet met vriendschap om kunnen gaan. Wie als kind geen dankbaarheid ervaart zal zich gemakkelijk blijven beklagen.

Het beseffen van grondwaarden zoals verwondering, nieuwsgierigheid, vriendschap, dankbaarheid en verantwoordelijkheid is geen verstandelijk proces, maar een groeiend inzicht op het affectieve en relationele vlak. Het kind ontdekt deze waarden in zijn eigen zoektocht door spel en samenspel. Dat ouders en opvoeders hierbij het goede voorbeeld moeten geven hoeft geen betoog, maar zij krijgen vaak te weinig ruimte voor hun taak.

Ouders staan onder tijdsdruk van hun werkzaamheden en plichten. Het grote aantal echtscheidingen vormt ook een gevoelige breuklijn in het gevoelsleven van hun kinderen. Gelukkig worden ze meestal door hun grootouders opgevangen, maar helaas lang niet altijd.

Opvoeders krijgen onvoldoende waardering. Lage inkomens en bezuinigingen in het onderwijs drijven jonge energieke leerkrachten ertoe hun toekomst in het bedrijfsleven op te bouwen. Dit betekent een groot verlies aan kostbare investeringen. Affectieve energiebronnen, die we juist in het onderwijs nodig hebben, gaan verloren en het affectieve inzicht in het kind wordt overgenomen door rationele kennis over het kind.

Het kind verschuift als subject van liefdevolle waardering naar dat van wetenschappelijke kennis. Met het negatieve resultaat van dit rationele opvoedingsbeleid wordt dan de nieuwe minister van onderwijs na vier jaar geconfronteerd. Deze verslechtering is nog rampzaliger in de jeugdzorg die gericht is op het herstel van affectief verstoorde jongeren. Ze komen wel onder controle te staan maar ervaren te weinig de persoonlijke betrokkenheid. De huidige spanningen tussen kinderen die niet goed mee kunnen met de zogenaamde “normale” kinderen maakt de verwarring over de opvoeding des te groter.

De toekomst van onze kinderen wordt vooral beheerst door een sterk intensief denken over het kind maar te weinig door een meeleven met de affectieve ontdekkingsreis van het kind. Het denken over het kind wordt ook nog eens vervuild door de economisch context. Als ouders zich zouden realiseren hoeveel hun kind gekost heeft aan geld en uren, dan zouden ze versteld staan. Dan zouden ze er wellicht nooit aan zijn begonnen, want dat zou onbetaalbaar zijn geweest. Toch hebben ze met hun beperkte inkomen hun kind goed weten groot te brengen. Een rationeel verslag hiervan door een accountant zou volledig vastlopen.

Het kind is de drager van onze toekomst en vormt de grondslag van duurzaamheid. Het gaat om een levensproces op existentieel niveau en verloopt niet volgens een economische wetmatigheid.

Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

23 REACTIES

  1. Geachte heer De Blot,

    “Goede zorg voor het kind is ook de belangrijkste investering in duurzaamheid” doet mij denken aan een docente van een dorpsschool op het platteland van Ethiopië waar ik vorig jaar als clown voor stichting Global Clowning was. De dame gaf les met/ door een twijgje, in de veronderstelling dat haar lessen daarmee tot haar leerlingen door zouden dringen. Voor ik begon te clownen voor de kinderen stuurde ik haar weg tenzij zij haar twijgje weglegde. Het laatste gebeurde. De kinderen speelden mee, luisterden perfect naar de non-verbale communicatie van de clown en bleken ook zonder twijgje rustig te kunnen zitten.

    Na het clownen vroeg de docente waarom ik toch helemaal daar naartoe was gereisd? Deze zeer jonge kinderen leverden toch niets op, en kostten toch alleen maar geld? Waarom was ik daar dan? Toen ik haar antwoordde dat ik daar was omdat de kinderen zorg, liefde en aandacht nodig hadden, bedankte zij mij en liep weg. Ik wees haar op het twijgje. Zij gaf aan het niet mee te willen nemen.

    Hartelijke groet,
    Annemieke Bakker

  2. Zelfs bij de geboorte is een kind al geen tabula rasa meer en daarom is het essentieel om zo vroeg mogelijk te beginnen met opvoeding en onderwijs zonder misvormende conditionering. Het probleem is dat opvoeders en onderwijzers zelf ook geconditioneerd zijn en dat dus overbrengen op hun pupillen. Zo ontstaat er een repeterend gebeuren dat alleen doorbroken kan worden wanneer wij aan ons zelf gaan werken. En aan de essentie hoef je niet veel woorden vuil te maken. Ze zorgen alleen maar voor verwatering.

  3. Super Inspirerende Hoogbegaafd Heer Paul de Blot,
    Dank U Hartelijk voor Uwe column en Wijsheid en Liefdevolle Inspiratie met ons Uwe lezers delen.
    Achter godsdienst staat de kracht van Wijsheid, Mededogen, en Vrede.
    Niet lang geleden heb ik ontdekt Ignatiaanse Spiritualiteit, Ignatiaanse Pedagogie, Ignatiaanse Business Spiritualiteit en HUMOR met wijseid dat Jongeren heel fijn vinden,
    Jongeren fijn vinden humor en wijsheid dat “Licht maakt “.

    In Jezuïeten Orde Ingewijden website zoals gebeden ” Gewijde Ruimte ” waar prachtige gebeden met poetische teksten, Liefdevolle en Sprankelende aanmoediging is op God vertrouwen, die zijn Universeel! . Voor sommigen die ” God ” met andere namen noemen, bijvoorbeeld ” Natuur ” of ” Het Veld” of ” Gids” deze gebeden verrijken voor alle geloven een horizon, mijn inziens. In webstie ” In alle dingen ” heeft Pastor Nikolaas Sintobin SJ uitgelegd hoe fijn is en hoe belangrijk is leren ” STILTE ” .

    In bijzonder leren ” STILTE ” ” oefenen ” en Stilte maakt sterk.
    In ” Stilte ” is ontdekken, oefenen Intuïtie.” Intuïtie is weten zonder te weten hóe je het weet ” . Jongeren zo veel mogelijk kansen aanbieden Ignatiaanse Spiritualiteit ” eigen maken ” zou hen in hun toekomst makkelijk maken keuzes doen.
    “Keuzes maken is toekomst maken”.
    Ik ben over Ignatiaanse Spiritualiteit enthousiast en graag wil ik delen met mijn ontdekking.
    Hartelijk Dank U nog eens Super Inspirerende Heer Paul de Blot, voor Uwe Inspiratie en Uwe Keuzes in onderwerpen.

    • aanvulling alstublieft op grote enthousiasme voor Ignatiaanse Spiritualiteit en Ignatiaanse Pedagogie.
      citeer korte-krachtige samenvatting van kern van Ignatiaanse Pedagogie:
      “COMPETENCE, CONSCIENCE, COMPASSION.
      COMPETENCE is de vorming tot KENNIS en de VAARDIGHEID om ze te gebruiken.
      CONSCIENCE is de vorming van het OORDEEL en het GEWETEN.
      COMPASSION tenslotte is de vorming van HET HART,…….”
      ( citeeren deel tekst uit tijdschrift van Jezuïeten “Cardoner”).

  4. Bedankt voor de blog Paul en wederom is het zeker waar.
    Maar er is meer…

    Ondanks de crisis, ondanks alle bezuinigingen op de verkeerde dingen, ondanks het gebrek aan inzicht gaat er in ons kikkerlandje ook nog ontzettend veel goed!

    Tellen we onze zegeningen nog wel? (tel ze alle en vergeet er geen).
    Zijn we ons nog bewust van alle rijkdom waarin we leven?
    Natuurlijk is het een lastige tijd en zijn er ook hier mensen die het moeilijk hebben maar zijn we ook niet ontzettend verwend en elk stapje achteruit is moeilijk.

    Dat sommige zaken verkeerd gaan of verkeerd worden aangepakt, moet misschien eerst gebeuren zodat er inzicht kan komen. Is dat niet het lot en daarmee zelfs de bedoeling? Dat we leren van onze fouten?

    Mogen niet blij zijn dat er niet direct “OORLOG” wordt geroepen als iemand anders een vliegtuig van ons uit de lucht schiet?

    Bewust dankbaar zijn voor wat we wel hebben is waardevol. Zonder de ogen te sluiten voor wat er beter kan. Bewaak de balans denk ik dan.

  5. Hai Paul,

    Natuurlijk is je verhaal houtsnijdend; wie maakt zich geen zorgen over ‘de jeugd van tegenwoordig’? Ik ben ook op zoek erin naar het aspect business en spiritualiteit, toch de naam van de blog.

    Er zijn m.i. bevorderende en tegenwerkende krachten (denkstijlen, wereldvisies, hoe je het wil noemen).
    M.i. zijn de zorgwekkende krachten die je beschrijft sterk toenemend en niet te stoppen; de maatschappij rationaliseert, internetionaliseert, en vervreemt van zichzelf. Toch zoeken juist mensen elkaar sterker op, ter compensatie, om zich nog écht te voelen, om vriendschap en liefde te delen, maar het ‘echte’ legt het af tegen het ‘onechte’. Face-to-face wordt langzaam maar zeker weggedrukt, maar zal uiteraard niet verdwijnen.

    Wat zijn de gevolgen spiritueel en business-wise? Ik ben zeer geïnteresseerd in je visie daarop, ook als je het geheel anders ziet.

    Geïnteresseerde groet, Wim

  6. Het ligt er maar aan wie je gelooft. Het is snel gebeurd om de meters-is-weters te volgen, want zij domineren de meanstream media. Maar er zijn ook de mensen uit het veld die bezig zijn met verwonderwijs, uitdaging en creativiteit. Weinig ruimte voor je taak, dat klopt, maar er is wel degelijk ruimte, als je die durft te nemen. Afgelopen jaar maakte een klas samen een altaarproject: met voorbeelden uit alle windstreken, met een persoonlijke route door allerlei keuze-opdrachten over de functie van het altaar, kleuren, eigen waarden en symbolen. Met als hoofdopdracht: maak een altaar voor iets dat belangrijk voor jou is. En aan het einde van de serie aandacht voor de vraag: wiens altaar heeft jou nou geïnspireerd? We hadden zes weken intens werkplezier en uiteindelijk was de laatste les één groot feest. En kijk eens naar het filmpje van de Leraar van het Jaar, over Jasper, docent Grote Denkers op het Hyperionlyceum. http://www.youtube.com/watch?v=QqjNGz_qOHE Zulke voorbeelden zijn een krachtig antidotum voor de zorgelijke verhalen. Die moeten er zijn, maar ze moeten niet alle nieuws over onderwijs en opvoeding uitmaken.

  7. Groei inleven

    Jij bent mijn zijn
    en alle associaties van orde
    twee stenen op elkaar
    begin van een huis

    het eerste nieuwe water in een tarwekorrel
    zwellen – dingen groter worden
    afgebouwd – gebruikt – versleten
    onderhoud is herbouw oogst om groei
    van maat weer mogelijk te maken.

    Ik heb een lijf – ik ben een mens
    voortgekomen uit vrijheid van ver voor
    nu of mogelijk zelfs uit macht of onwil
    uit liefde of door hunkering onstuimig

    mijn stof is puur extreem unieke
    compositie met iets wat over
    stof is – een zijn waaruit ik
    kan schrijven dansen en brommen

    ja zeggen – het leven als één beweging
    omarmen en zijn in de evolutie
    een heel gelukkig mens.

    Met zichtbaar onvermogen
    elke dag meer tevreden over
    mij zelf met aanverwanten
    geliefden bekende onbekenden

    en met bekende verdrukten
    ( die van de statistieken, die door machtigen in wereld amper mens
    – door hartlozen die naast echt leven staan in wanstaltigheid –
    zo worden geduid omdat groei en vrijheid hen niet wordt gegund)

    iets weten wij van zin van maat
    eerlijk doen met hunkering naar orde
    willen leven in het veld van waar zijn
    duren dat met velen onvervreemdbaar voort.

    wilbrord mei 2003

  8. Ha dag Paul, we hebben het er wel eens eerder over gehad en toen zei je ook, kinderen hebben eigenlijk alleen maar liefde nodig van hun ouders. Duurzaamheid kan m.i. dan ook bestaan als er die grondslag van liefde aanwezig is, en zelfrespect, die al als jong kind gegeven dient te worden, als ondergrond. Als kind opgevoed in een ontspannen sfeer met zelfrespect en respect voor alles om hem heen geeft een goed begin. Ouders thuis of werkend, scheidingen of niet, als ouders hierin borg kunnen blijven staan voor hun kinderen is dat m.i.
    prachtig.

  9. Mooie column.
    Als hoogopgeleide niet-werkende moeder krijg ik altijd veel kritiek te verduren. Maar mijn zoon -die afwijkt van de gangbare normen- is blij met zijn thuismama, mijn andere kinderen trouwens ook. Voor mij is het moeilijk financieel afhankelijk te zijn van mijn echtgenoot, druist tegen mijn principes in, maar de praktijk wijst uit dat ik het best kan omgaan met het buitensporig gedrag van zoon. We hebben nooit aanspraak gemaakt op pgb of andere regelingen. Hij ontwikkelt zich goed en eerlijk gezegd zou ik daar ook wel eens een compliment voor willen krijgen ipv als dom te worden gezien dat ik financieel afhankelijk ben, mijn kind niet naar opvangboerderijen stuur en geen gebruik maak van pgb. Wij leiden een zo normaal mogelijk gezinsleven en dat draagt bij aan zijn ontwikkeling.

  10. Ik heb uw blog verder ‘de wereld’ ingestuurd’, via mijn weblog over gezinsvormen. Juist en vooral voor kinderen die niet thuis kunnen wonen en voor wie persoonlijke betrokkenheid een belangrijk goed is. In pleeggezinnnen en gezinshuizen is zeker wel controle (nodig), maar altijd binnen het kader van persoonlijk betrokken opvoeden. Ik zag al één gezinshuisouder voor mij een reactie geven.

    NB is iedereen die reageert Prof. Dr.?

  11. Verwondering, geborgenheid en verantwoordelijkheid zijn een van de grondwaarden waarmee we geboren worden. Dat wil aandacht.
    Geef het aandacht door te ervaren hoe de essentiële grondwaarden voelen en hoe deze van meer of minder waarde zijn in je eigen leven. Hoe meer van waarde hoe eenvoudiger je leven. Het voelt als de natuurlijke eenvoud waarmee je ooit geboren bent: Vrij, ongecompliceerd, en blij. Het is als een natuurlijke stroom waarop je altijd vertrouwen kunt.

    Laten we de natuurlijke stroom terugbrengen in ons leven door AANDACHT te geven aan het kind in ons in al zijn facetten: het gedrag, het denken, de emoties, de gevoelens, het fysieke en de spirituele beleving.

    Ons leven wordt er een stuk relaxter door.

  12. Ze zeggen weleens kinderen hebben de toekomst. Misschien maken ze de toekomst. U zegt kinderen zijn onze toekomst. Ook als we niet meer leven.
    Het zou wellicht beter zijn als we in Nederland minder ons best doen. Minder duwen en persen.
    Ik droom van een wereld waar de meester, vaak een juf, belangrijker gevonden wordt dan de manager van de meester.
    Het gaat ook best goed.

  13. beste paul,

    wederom bedankt voor jouw blog. Uit mijn hart gegrepen. Wij zijn momenteel bezig om een ‘Next Generation Learning & Living Community’ op te zetten waar wij een eigentijds alternatief geven voor de bestaande scholen / opleidingen. Alle elementen die jij noemt komen hierin terug: onze community komt midden in de natuur en het natuurlijke ontwikkelingsproces en de verwondering staan centraal. Wij richten ons vooral op kinderen die zich niet herkennen in het huidige schoolsysteem. Het is altijd zo bemoedigend om andere mensen precies te zien verwoorden waarom wij met dit initiatief bezig zijn. Nogmaals dank. Jaap Vermuë

  14. Beste Paul,

    Al jaren volg ik uw columns en ben daarmee begonnen nadat ik u heb horen praten tijdens een lezing die u gaf voor het MKB in Radio Kootwijk in 2009. Ik heb met het filmpje daarover U genoemd op mijn website als inspiratiebron Maar los daarvan heeft uw laatste column mij zo geraakt dat ik u zou willen vragen een voorwoord te willen schrijven voor het boekje van mijn hand dat nu bijna klaarligt om te worden gepubliceerd. Het gaat over zorgleerlingen, leerlingen met leer- en/of gedragsproblemen die nu nog de kans lopen om op school uit te vallen, juist vanwege de dingen die u in deze column hebt genoemd!
    Dit zou voor mij werkelijk een hele grote eer zijn.

    Met een hartelijke groet, Pien van den Boorn-Reitsma (remedial teacher en voormalig docente)

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


+ 38 = 41