Uitzichtloos

19

De media overweldigen ons met beelden van ellende die we niet meer kunnen verwerken. De ebola-crisis, terreur, natuurrampen, hongersnood, werkeloosheid. Het lijkt op een uitzichtloze wereld. Daarnaast kan er in onze directe nabijheid iets gebeuren dat ons diep raakt, zoals het verlies van een geliefde, een ongeluk, een dodelijke ziekte, een stukgelopen gezin. We kunnen ons hierbij zo verloren voelen, dat we diepe eenzaamheid en verlatenheid ervaren en ons laten gaan.  We raken dan gemakkelijk in paniek en proberen alles onder controle te houden, maar controle verstikt onze innerlijke kracht om een uitweg te vinden.

Op zulke momenten hebben we iemand nodig die ons houvast kan geven, geen instantie of formele hulpverlener, maar eenvoudig iemand die ons begrijpt en naar ons luistert.  Dat schept mogelijkheden om onze innerlijke kracht  te activeren. Ook het delen met elkaar kan ons kracht geven en laten ervaren waar het om gaat. Dat werd duidelijk bij de herdenking van de slachtoffers  van de vlucht MH17, toen een 13-jarig meisje haar pijn om het verlies van haar moeder met de anderen deelde. Het zijn deze momenten waarin we de uitzichtloosheid van ons bestaan ervaren maar ook de zin van ons leven als we onze pijn met anderen kunnen delen, door samen te zijn.

Ook de dood van een geliefde is een intense vorm van samenzijn met de overledene, waarbij we kunnen ervaren dat de dood bij het leven hoort. De overledene is dood en dat doet pijn, heel veel pijn. Toch is de overledene ook niet dood, want de geliefde overledene komt in al diens rijkdom diep in ons hart weer tot leven. We zijn als mens geestelijke wezens waarbij onze geestelijke intimiteit het diepst wordt gevoeld bij ons samenzijn. De fysieke aanwezigheid is wel een belangrijk voorspel, maar die is slechts van voorbijgaande aard. Deze fysieke nabijheid kan heel mooi zijn, maar wordt vaak ook verstoord door pijnlijke angsten, conflicten en misverstanden. We willen tijdens ons leven samen gelukkig zijn maar dat lukt niet altijd. De dood blijft voor de meeste mensen beangstigend. Toch blijkt uit de vele getuigenissen van mensen die een bijna-doodervaring hebben beleefd, hoe na de dood een intense vorm van samenzijn en geluk wordt ervaren. Dan wordt de droom van ons leven concrete werkelijkheid.

Bij uitzichtloze gebeurtenissen in ons leven staan we voor de opgave een zinvolle keuze te maken of een zinloze. Een zinloze keuze is een vorm van paniekvoetbal waarbij we de weg van de minste weerstand volgen, zonder na te denken waar het om gaat in ons leven. De andere mogelijkheid is ons af te vragen wat er aan de hand is en waar het om gaat in ons leven. Waar dromen we van en waar verlangen we naar in het diepst van ons hart? Door hierop te reflecteren kunnen mensen uit de impasse en uit de crisis raken en daarna toch iets moois van hun leven maken.

We leven in een crisissituatie, waar instellingen vaak machteloos staan en niet veel kunnen doen. Aan uitzichtloze situaties kunnen adviezen vaak niet veel veranderen. Het gaat altijd om mensen en het belangrijkste is dat er mensen zijn, die in staat zijn om te luisteren naar de pijn van anderen. Niet om raad te geven, maar alleen om te luisteren.  Dan komen mensen weer tot een diepe zijnservaring om te ontdekken waar het om gaat in het leven. Op deze wijze hulp verlenen kan iedereen die er open voor staat. Deze luisterende houding is ook het belangrijkste ingrediënt van de zorg.

Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

19 REACTIES

  1. Dag Paul,

    Van harte proficiat met een andermaal erg inspirerende blog!
    We hebben nog steeds de beste herinneringen aan onze ont- moetingen en gezamenlijk gastcollege rond “infotainment” en “Anoterh Way Of…”
    Bij het einde van jouw tekst kwam, mede dank zij jouw inspiratie deze zin bij mij naar boven: “uitzichtloze gebeurtenissen transformeren tot inzichtvolle zijnservaringen…”

    Harte groet, Paul

  2. Als verhalenverteller heb ik geleerd hoe belangrijk luisteren is.Gisteren vertelde ik een heel oud boedhistisch verhaal dat vertelt over wat doodsangste en paniek teweeg kan brengen, maar dan als metafoor. Kort samengevat:

    Angsthaas ligt onder een mangoboom te slapen als een grote rijpe mango vlak naast hem op de grond ploft. Hij schrikt wakker; ‘Help! de hemel val naar beneden!,’en rent er in paniek vandoor. Alle andere hazen zien hem rennen en ze vragen: ‘Wat is er? Waar ga je heen? ‘ Angsthaas zegt: ‘De wereld vergaat, ik vlucht!’ Meteen volgen alle hazen hem en al snel heeft hij duizend hazen achter zich aan. Zo komen ze bij een modderpoel waar de zwijnen heerlijk in de zon liggen. Ze zien de rennende hazen en vragen: ‘Wat is er? Waar gaan jullie heen? ‘ Angsthaas zegt: ‘De wereld vergaat, we vluchten!’ Meteen springen de zwijnen op en rennen achter de hazen aan, een spoor van druipende modder achter zich latend. Al snel hollen er 1000 zwijnen achter de 1000 hazen aan. Zo komen ze bij een rivier, waar de olifanten elkaar met zand aan het schoonspuiten zijn. Ze zien de rennende dieren en vragen: ‘Wat is er? Waar gaan jullie heen? ‘ Angsthaas zegt: ‘De wereld vergaat, we vluchten!’ Meteen spuiten de olifanten het laatste zand uit hun snuit en hollen achter de andere dieren aan. Al snel hollen er 1000 olifanten achter de 1000 zwijnen en 1000 hazen en Angsthaas aan. Dan komen ze aan de rand van het woud. Daar staat een leeuw. De leeuw ziet de enorme kudde dieren en vraagt: ‘Wat is er? Waar gaan jullie heen? ‘ Angsthaas zegt: ‘De wereld vergaat, we vluchten!’ ‘Hoe weet je dat?’ vraagt de leeuw. Angsthaas vertelt over de enorme knal waar hij van wakker werd. ‘Waar was dat?’ vraagt de leeuw. Angsthaas vertelt over de mangoboom waar hij onder lag te slapen. ‘Aha,’zegt de leeuw, ‘Laten we daar maar eens gaan kijken.’ Alle dieren keren zich om en lopen achter angsthaas en leeuw terug naar de mangoboom. Daar zien ze de rotte mango op de grond liggen, naast het hazenleger van Angsthaas. ‘Is dit het?’ vraagt leeuw. Angsthaas knikt. De andere dieren druipen af, nu ze gezien hebben dat het alleen maar een mango was. Angsthaas kijkt beteuterd en ook een beetje opgelucht. ‘Gelukkig ben jij moedig, leeuw.’ ‘Nee,’ zegt de leeuw, ‘Dat valt wel mee. Jij bent veel moediger, Angsthaas. Want jij bent met mij mee teruggegaan naar de plek waarvan je dacht dat de hemel naar beneden was gevallen, en ik liep alleen maar naar de mangoboom.’

  3. Beste Paul,
    Ik heb je column met ontroering gelezen. Hoe mooi het leven is hebben we grotendeels zelf in de hand door dicht bij onszelf te blijven.Om tot elkaar te komen is oprechte aandacht voor elkaar heel belangrijk en dat begint bij goed luisteren. Veel dank voor de Column. Een fijne dag toegewenst.

  4. Super Inspirerende Wijze Leraar Paul de Blot, hartelijk dank U voor telkens wijsheid en inspiratie. Citeer alstublieft, deel Uwe zin in slot ” …deze luisterende houding is ook het belangrijkste ingrediënt van de zorg “.
    enkele citaten: ” Universum…The Fractal-Holographic Pattern, Structure and Flow Process.”..” The same patterns are repeated at all scales” ….”
    LIEFDE. Op moment dat wij in onze communicatie- moment- Lief- hebben,
    of intentie hebben liefdevol dienen, UITSTRALEN wij een krachtig Energie Veld/straal richting onze geliefde of onze op dat moment ” naaste ” voor wie we graag behulpzaam zouden willen zijn.
    ” Het bewustzijn, het onderbewustzijn en “” bewust zijn””spelen allen een belangrijke rol”.

    ” KEN U ZELVE”: , belangrijk voor ons mensen is “onzelf leren”, goede gedachten te hebben, en stap voor stap ons bekwamen steeds betere keuzes doen, bijvoorbeeld in “gezonde levensstijl”.
    In momenten : ” dat we niet voor het zeggen hebben kunnen, ” bewust zijn, acceptatie, omarmen, los laten in liefde” , de ” keuze kan zijn” .
    Ignatiaanse Pedagogie en Spiritualiteit zijn Uitmuntend Instrument, in de process van leren om
    Lief hebben ” en ” Ken U Zelve” vergroten.
    ” Lief hebben is niet hetzelfde als alles lief vinden! ”
    mijns inziens.

  5. Beste Paul,

    Ik vertelde vanmiddag over uw werk en het gesprek wat ik vorig jaar april met u had. Met rillingen over mijn lijf heb ik uw column daarna gelezen.
    Dank u wel voor deze woorden. Ze werken als een balsem voor mijn ziel.

    Harry Bartelds

  6. 15 november 2014,Dank je wel Paul voor je mooie blog. Is het dan toch zo, dat we eerst moeten sterven om te verrijzen. Dat ging er door mij heen bij het zien van deze mooie herdenking deze week, wat een verbondenheid door mensen. Ik voel het aan den lijve, zelf heb ik de afgelopen 5 jaar heel veel moeten loslaten , sterven, Ons bedrijf is na 65 jaar door omstandigheden beeindigd, mijn lieve vrouw is vorig jaar okt overleden aan bloedkanker,na een ziekbed van 4 jaar. Ik ben nu 67 jaar en mijn dromen zijn allemaal niet uitgekomen behalve de warme band met mijn 4 kinderen. en toch zijn er ook lichtjes van mensen zoals een buurvrouw die afgelopen maanden regelmatig langskwam voor een praatje en kon luisteren.Door al deze ervaringen ontdek ik toch dat in de rijkdom van het innerlijk meer waarheid zit dan in het uiterlijk en dat ontdek je in de stilte en vaak bij eenvoudige mensen .Paul met vriendelijke groet Hans.

  7. Een inspirerende en toch ook bevestigende tekst. In ons hart weten we het, maar we vergeten het door drukte en negativiteit van alledag. Mijn persoonlijke “zorg” gaat uit naar de werknemers in het bedrijfsleven en daarom ben ik onlangs gestart met inspiratiebijeenkomsten over Werken met Ziel & Zakelijkheid. Een nieuw initiatief, die zo blijkt nu pas voor mij, in de geest van uw Business Spiritualiteit. Onafhankelijk van elkaar zijn we dezelfde onderwerpen bezig.. en steeds meer mensen met ons!

  8. Dank Paul, voor het delen van deze wijsheid; voelbaar en hoorbaar. De kreet om hulp is zo groot en hoe afschuwelijk dat dat nog niet altijd gehoord wordt. Ik blijf fijn luisteren en tracht op deze wijze mijn bijdrage te leveren, het voorbeeld hierin te zijn….. en in mijn dagelijks bestaan door vragen, de ander te bewegen ……

    Harten-groet,

    Petra Portengen

  9. Dank je wel lieve Paul voor je mooie blog. Jij kunt de dingen die we eigenlijk allemaal wel weten zo mooi op een rijtje zetten. En er is zo’n groot verschil tussen iets horen en echt luisteren zonder meteen allerlei oplossingen aan te dragen.
    En wat ik in het verzorgingshuis van mijn ouders/moeder heb meegemaakt is dat er bij veel hulpverleners wel de wil is om te luisteren maar dat de tijd ontbreekt doordat zoveel mogelijk personeel is wegbezuinigd en degenen die er nog wel zijn overbelast worden en hun benen uit hun lijf hollen in die vaak lange gangen. Het is treurig maar waar.

  10. Beste Paul,

    jouw collum lees ik met aandacht en genoegen.

    Het grappige is dat ik er niets nieuws in lees. Ik bedoel eigenlijk hiermee dat ik heel veel herken wat je schrijft en, veel belangrijker, dat ik kan zeggen een ervaringsdeskundige te zijn. Doordat het leven mij uitdaagt en de kans geeft om steeds betere keuzes te maken. Betere keuzes, of een andere beslissing, omdat een eerder opgedane ervaring had niet gebracht wat ik ervan verwachtte. Een leerervaring dus.

    Deze tijd vraagt steeds meer om regelmatig afstand te nemen van de onophoudelijke info die vaak ongefilterd via onze zintuigen binnenkomt. Ik prijs mij gelukkig dat ik steeds meer een beschouwer en toeschouwer ben geworden van de zaken die zich om mij heen afspelen. Dat gaat nu gelukkig beter dan vroeger.
    Bewust zijn en focus zijn inmiddels voor mij kernwaarden geworden.
    Tja, waarom schrijf ik dit nu allemaal? Ik schrijf ook eigenlijk niets nieuws.

    Waarschijnlijk is mijn intentie voortgekomen vanwege jouw inspirerende en realistische kijk op zaken die er toe doen.

    Dank je wel Paul, ik kijk uit naar jouw volgende blog.

    Met vriendelijke groeten,

    Elfin Moningka
    Antequera (Málaga)

  11. Zolang je er kan zijn met en voor de ander kan het leven vol zin en dus zinvol, Ook of misschien wel juist. als de berichten en /beelden over rampspoed in de wereld me overweldigen..
    Ik ben er zeker van dat het iets willen en ook kunnen betekenen voor anderen kenmerkend is voor zeer velen. Die kant van de medaille wordt weliswaar minder belicht maar zie ik als een voedingsbodem voor optimisme.

  12. Prachtig geschreven.
    Het zou zo mooi zijn als we elkaar kunnen helpen de zinvolheid van dingen weer te laten zien; Elkaar helpen met juiste vragen stellen ipv oordelen als je het even niet meer ziet zitten. Ik kom uit het werkveld van gezondheidszorg en de reden waarom ik eruit weggegaan ben is dat je afgestraft werd als je luisterde naar de patiënten. Dat kostte teveel tijd. Liever eimand van boven naar beneden wassen iedere dag dan samen op de rand van het bed een goed gesprek mogen hebben; of in de nachtdienst heerlijke pap maken als een dement iemand in paniek was ; verdriet had. Die pap moest ik laten en de patiënt zijn bed in douwen zou ik zeggen. Beter woord kan ik niet vinden. dan breekt je hart en stop je vanzelf met liefdeloos werken. Want als je dit werk goed wilt doen dan doe je het me je hart. En niet met 1000 protocollen. En ellenlange rapportage’s .die dienen voor zgn schijnveiligheid. De Zorg is ZORG niet meer. De ouderen verdienen respect en compassie en geen eenzaamheid in 1 kamer.

  13. Beste Paul,
    In wanhoop heb ik inderdaad een vriend gebeld om naar me te luisteren.En hij kwam, ik heb gedeeld, hij geluisterd…het is niet genoeg.
    Mijn wanhoop blijft! Wat naast luisteren erg belangrijk is is de ander te stimuleren, zijn/haar behoeftes te erkennen en de tijd te nemen en te zeggen : laten we eens kijken, hoe kan ik je steunen om je eigen koers weer terug te vinden?” Dit is vaak ook door suggesties aan te dragen, door echt dingen te doen voor de ander, want woorden zijn vaak leeg en met existentiele -emotionele problematiek is luisteren niet genoeg, vaak even leeg als de vraag:”hoe is het met je?”
    De leegte die vandaag de dag speelt bij mensen ende uitzichtloosheid die dat meebrengt is, en wordt denk ik, nr 1 ziekteverwekker en doodsoorzaak.
    Hartelijke groet,
    Pragati

  14. Zeer zeker waar, en zo vreselijk belangrijk in deze roerige tijden. Tijdens het lezen van deze blog moest ik denken aan de dichtregels van Merel Morre:

    als iedereen nu eens wist
    waar de ander
    aandacht

    De wereld zou een stuk rustiger zijn als we met aandacht naar de ander gingen luisteren. Weet je wat? Ik verbeter de wereld en begin bij mezelf. Vandaag.

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


31 + = 41