Wat is er mis in het onderwijs?

12

De regering heeft het budget voor het Lager Onderwijs aanzienlijk verhoogd maar het personeel gaat toch weer in staking. Er blijkt meer aan de hand te zijn dan enkel te laag onderwijsbudget. Het onderwijspersoneel werkt niet met plezier en dat is geen goede basis voor goed onderwijs.

Het gaat om drie problemen: de lage waardering, de hoge werkdruk en gebrek aan plezier in het werk. Deze drie problemen werken versterkend op elkaar en de vraag is of een hoger budget voor het Lager Onderwijs het probleem kan oplossen. Zitten we met ons onderwijssysteem niet op een zijspoor?

Het welzijn van ons land wordt bepaald door onze investering in kinderen

Het Lager Onderwijs werkt met kinderen en niet met jonge volwassenen. Er is weinig ruimte voor het kind om zich als kind te ontwikkelen. Het kind staat nog vol bewondering in het leven en is zelf op een eigen manier op zoek naar kennis. Het spel en de ruimte voor nieuwsgierigheid is van groot belang voor het leervermogen evenals het samen aan sport doen.

Het kind ziet veel meer dan we denken maar het kan dit niet in woorden uitdrukken. Een leerkracht in het Lager Onderwijs is er om het kind hierin te begeleiden en te steunen. Dat geeft wederkerig plezier en voldoening.

Kinderen hebben liefdevolle steun nodig in hun zoektocht naar de wonderen van het leven. Dit wordt nog extra belangrijk omdat zeker de helft van de kinderen uit traumatische situaties komt, gezien het hoge aantal echtscheidingen en de toename van getraumatiseerde kinderen uit andere culturen.

Voor deze fundamentele taak heeft de onderwijskracht geen ruimte meer, want de nadruk valt meer op het verstandelijke leervermogen en de Cito toets. Voor de emotionele en spirituele ontwikkeling, voor spel en sport en verwondering is er weinig ruimte meer, want de meeste tijd is nodig voor de administratieve taken.

Het begeleiden van kinderen is meer een aanvoelen dan een wetenschappelijke aanpak en iedere leerkracht doet het op een eigen persoonlijke manier. Een degelijke vorming met veel ervaring en begeleiding met minder inspectie zal de werkvreugde en deskundigheid van het onderwijspersoneel zeker kunnen verhogen.

Een duidelijke waardering, ook op materieel vlak, zal eveneens een belangrijke rol spelen om met plezier te kunnen werken. Deze waardering moet niet enkel van hogerhand komen maar vooral ook uit het gedrag van de ouders blijken, want een goede samenwerking tussen de ouders en het onderwijspersoneel komt zeker ook ten goede van het kind.

Het welzijn van ons land wordt bepaald door onze investering in kinderen en zou de allerhoogste aandacht van het politiek beleid moeten krijgen.

Paul de Blot SJHartelijke groet,

Paul de Blot
Hoogleraar Business Spiritualiteit
Nyenrode Business Universiteit

12 REACTIES

  1. Lieve Paul, bij ons contact en de door mij gegeven lezing op Nijenrode hebben we het er al over gehad, het gaat zo niet goed met leerkrachten en met kinderen. U heeft het exact en duidelijk in dit stuk samengevat. Het boek Onbeperkt ontspannen voor jongeren hoopt aan een andere invalshoek bij te dragen, ik doe mijn best. Lieve groet van Pia de Blok

    • Het is echt goed om de vinger aan de pols van scholen te houden, maar ook om de scholen een steuntje in de rug te geven als ze het goed doen. Ik neem weleens een bloemetje mee voor de directrice op onze basisschool in Amsterdam hier om de hoek 🙂 Misschien een idee voor het voortgezet onderwijs?

  2. Het was nádat ik uit het onderwijs stapte dat ik voor het eerst, tijdens diverse coachingscursussen, over dominantie van linker of rechter hersenhelft hoorde.
    Het ver schoppen en hoog beloond worden is logischerwijs meer weggelegd voor degene die in het (nog) bestaande schoolsysteem floreren en de maatschappelijke trap met gemak beklimmen kunnen doordat beiden linkerhersenhelft georiënteerd zijn!
    Doordat de rechterhersenhelft georiënteerden niet krijgen wat voor hun ontwikkeling nodig is én omdat deze kennis (nog steeds) niet algemeen bekend en voor veel leraren standaard beschikbaar is (immers eerst moet wetenschappelijk, lees door linkerhersen helft georienteerden met hoge positie, worden bewezen dat wat wij in school halen voor methodes en welke didactiek wij hanteren ‘goedgekeurd’ zijn)
    Ik ben blij dat er steeds meer ook over de rechterhersenhelft bekend wordt.
    Dat de wetenschap er niet omheen kan door mooi oplichtende gekleurde hersenfuncties bij verschillende mensen zal waarschijnlijk de doorslag geven dat er meer waarheden zijn en meer potentie huist in wie nu (nog) gezien worden als ‘probleemkinderen’ en ‘dropouts’, dus gaat het besef ontstaan dat wij allemaal potentie en talenten hebben die ieder op hun eigen wijze gestimuleerd en tot ontwikkeling kunnen komen en dat ieder dus een waardevolle bijdrage aan onze samenleving kan bieden!!!

  3. Lieve Paul, prachtig samengevat en de kern van problemen in het huidige onderwijs. De hoge werkdruk bij leerkrachten ontstaat niet door de omgang met kinderen, maar door de vele administratieve taken die mijns inziens niet bijdragen aan beter onderwijs. Goed onderwijs is gebaseerd op vertrouwen en wezenlijk contact tussen docent en leerlingen en daarvoor zijn zintuigen en intuïtie essentieel. Vanuit verwondering, aandacht en spel ontstaat een leerproces wat beklijft en kind en docent in hun waarde laat. Ik ben nu al een tijdje aan het lobbyen in de politiek voor meer kunstonderwijs op school, maar ik zie het weer vooral richting prestatie en toetsen gaan, terwijl kunst en sport juist ingezet zouden moeten worden voor ontdekking, genieten, verwondering en groei naar evenwichtige en gelukkige mensen. De nadruk zou mijns inziens juist gericht moeten zijn op het groeiproces binnen onderwijs i.p.v. de prestaties die geleverd moeten worden. Liefdevol, harmonieus, creatief en speels onderwijs, waarin het kind de ruimte krijgt zichzelf te zijn, zich in zijn eigen tempo te ontwikkelen en waarin de docent haar leerlingen vol vertrouwen begeleidt, levert uiteindelijk het meeste (en de beste prestaties) op. Kinderen hoeven niet te voldoen aan de verwachtingen van volwassenen. Er wordt te veel geprojecteerd op kinderen vanuit een onmacht bij ouders en/of leerkrachten. Onze taak is alleen hen liefdevol en vol vertrouwen te begeleiden en bij te sturen als dat nodig is.

  4. Uit ruime onderwijservaring kan ik uw visie m.b.t. de drie problemen benadrukken. Als juf/schoolleider schreef ik daarom ook het boek ‘Juf klapt uit de school’, in 200 bladzijden vertel ik hierin over mijn 22 jaar onderwijservaring en deel ik mee hoe het onderwijs Anders Wijs zou moeten worden om bij te dragen aan de ontwikkeling van menswording. Onderwijs waarin ruimte wordt geboden aan de 4 dimensie van een heel mens worden: met hoofd,hart, handen en ziel. Die ruimte zou moeten gelden voor leerlingen en hun begeleiders. Vanuit deze missie ondersteun ik uw visie van harte en hoop dat we met zijn allen onze huidige maatschappij, ons onderwijs in het bijzonder bij kunnen sturen. Zo wordt ‘passend’ onderwijs weer kloppend onderwijs. http://www.anders-wijs.nl

  5. Lef ontbreekt om te zeggen dat de twee grote boosdoeners die kinderen niet optimaal inspireren en hun leerplezier ontnemen dat zijn zeker 40% van de thuissituatie en zeker 33% van het schoolteam de leerkrachten.
    Kinderen die verbindend en opbouwend spreken en deugden laten zien waarmee ze opgegroeid zijn laten vanaf groep 1 die kwaliteiten zien. Opmerkzame directeuren, interne begeleiders, leerkrachten, onderwijsassistenten zien dagelijks welke collega’s in hun handelen onvoldoende laten dat ze bezield en weinig plezier met hun beleven.
    Mensen die met ziel en zaligheid hun kinderen opvoeden c.q. kinderen dagelijks voor onderwijs ontvangen voelen niet gemakkelijk een hoge werkdruk. Die dragen doelbewust bij aan het welzijn en geluk van kinderen in hun ontwikkeling.

  6. Wat een prachtige, heldere verwoording van de kern van de worsteling in het onderwijs lieve Paul. Ik wens dat veel mensen herkenning en erkenning vinden in deze woorden en met vertrouwen en moed stappen blijven maken om het verschil voor kinderen te kunnen maken. De weg van hoofd naar hart. De weg die de mensheid heeft te gaan.
    Lieve groet Indra Tulling-Weeda

  7. Ik denk dat u helemaal de spijker op de kop slaat.

    Ik denk dat we niet tot dat komen alleen met wetten en zeggen hoe iets moet of niet moet.
    Het probleem is dat de mensen die de beslissingen moeten nemen (o.a. onze politici) vaak niet reageren vanuit het menselijke maar vanuit het zakelijke, het rationele.
    Ze hebben zich vaak niet bezig gehouden met bewustzijn en met het doorzien van hun eigen ego, hun eigen ikkie.

    Het is erg moeilijk om deze “2” werelden bij elkaar te brengen. Voor de rationele denkers is alles een kwestie van kosten en baten en die worden bijna altijd uitgedrukt in geld.
    Voor de rationele denkers zijn mensen die inzien dat er meer is dan al dat, mensen die zweven.
    Ik heb elke dag te maken met dit soort problemen.

    Compassie en empathie komt voort uit het inzien dat we allemaal in het zelfde bootje zitten en omdat in te zien is een stukje zelfkennis noodzakelijk. Dat heeft zijn tijd nodig en misschien komen we wel nooit tot zo’n situatie gezien de huidige populistische ontwikkelingen in de hele wereld.

  8. Beste Paul,
    Als wij in een cultuur zouden leven waarin er plaats is voor verwondering en de nog symbolische wereld waarin kinderen leven dan zou het onderwijs daar ook een plek in kunnen nemen. Het probleem is volgens mij veel groter. Wij leven in een systeem waarin alles is gericht op prestatie, competitie en succes. Het systeem betaalt voor de beste prestatie en wie het grootste financiële succes boekt voor een bedrijf wordt het beste beloond. Succes is de maatstaf geworden in wat je ook doet en dat moet allemaal getoond en geliked worden en dat wordt het ook. Hoog opgeleiden worden beter betaald en hebben meer aanzien en meer macht. De leraren hebben minder plezier in hun werk omdat ze mee moeten in dit systeem. Het gaat meer en meer om resultaten. Veeleisende ouders die het niet pikken als hun kind een onvoldoende heeft, hun verhaal komen halen als ze het ergens niet mee eens. zijn. Inderdaad, steeds meer kinderen die de gevolgen dragen van wat veel ouders niet kunnen bieden, liefde, aandacht en tijd. Leraren worden geconfronteerd met de gevolgen van vechtscheidingen en worden getraind om in gesprekken daarmee om te gaan. Het onderwijs kan niet oplossen wat er op een ander niveau aan de hand is. Tel daarbij op dat onze overheid dan ook nog eens allerlei regeltjes gaat bedenken en jarenlang vergeten is te investeren in het onderwijs en dan krijg je een overbelast, uitgemergeld systeem. Het onderwijs verdient meer geld, meer aandacht en vooral tijd om zich te bezinnen en haar positie opnieuw in te nemen. Dat vergt tijd voor discussies, voor innovatie en voor herstel en het goed faciliteren van de leerkrachten.
    Dit kwam even in mij op naar aanleiding van je artikel. Dank voor het publiceren!
    Hartelijke groet, Kitty Bosman

  9. Beste Paul,

    Wederom helder en waar omschreven. De afstand van het bewustzijns niveau is een onderdeel dat de kinderen veelal niet op school leren. Wellicht dat er daarom tegenwoordig zoveel overspannen pubers zijn.

    Mvg.,

    Jim Monpellier

  10. Lieve Paul, zoals altijd slaat u de spijker op z’n kop om het maar eens zo te zeggen.
    Wat is hier aan toe te voegen, weinig tot niets. Wat ik er van vind is dat er zo een verarming ontstaat in de maatschappij, maar dit is niet van nu, helaas speelt dit al veel langer. Dit alles werkt door als de kinderen jongvolwassen worden en volwassen worden. Waarom zijn kinderen die naar de Vrije school gaan toch veel gelukkiger? Omdat zij wel kind mogen zijn en mogen spelen en dan spelenderwijs mogen leren. Voor de gevoelige kinderen en dat zijn er tegenwoordig heel veel is er geen aandacht, is er geen ruimte voor, deze kinderen moeten allemaal in hetzelfde stramien meelopen en gaan. Dit botst in de gevoelens van deze gevoelige kinderen. Waarom zoveel zelfmoorden in deze groep? Het wezenlijke belang van het kind zijn wordt ondermijnd en dat is een kwalijke zaak. Dank Paul voor je duidelijkheid. Lieve groet Maria

    • Helemaal mee eens beste Paul, wanneer mogen de kinderen weer kind zijn en wanneer mogen zij bewust zijn en hun kwaliteiten leren kennen. De democratische scholen helaas nog zonder subsidie van de overheid zijn een goede stap in de richting. Het onderwijs moet eens grondig worden herzien zodat we ons kind blijven herinneren en niet afleren wat er in ons speelt maar juist beter leren kennen. Sta op en herinner jezelf!

"Wat is uw reactie op mijn artikel? Mede namens de andere lezers bedankt voor het toevoegen van uw bijdrage. Laat een reactie achter voor mij, of reageer op elkaar. Het zou mij een plezier doen. Bedankt aan alle lezers die mijn weblog verrijken met een reactie." - Paul de Blot

NB: Uw emailadres wordt nooit gepubliceerd. Reacties met meer dan één link worden eerst gecontroleerd. Link alleen naar relevante websites. Gebruik uw reactie niet voor commercie.


+ 40 = 49